Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Khởi đầu thành công từ những bước nhỏ bền bỉ
Trong buổi đối thoại với thanh niên ngày 15 tháng 10 năm 2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã chia sẻ quan điểm sâu sắc về con đường phát triển khoa học, công nghệ và vai trò của thế hệ trẻ. Ông nhấn mạnh rằng để làm được những việc lớn, cần bắt đầu từ những việc nhỏ và kiên trì theo đuổi đến cùng. Đây là lời nhắn gửi thiết thực dành cho các nhà khoa học trẻ và thanh niên đam mê nghiên cứu.
Bối cảnh
Chương trình Thủ tướng đối thoại với thanh niên năm 2026 là dịp để các bạn trẻ, đặc biệt là những nhà khoa học trẻ, trình bày những trăn trở, đề xuất về cơ chế hỗ trợ và phát triển khoa học công nghệ tại Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước đang hướng tới xây dựng nền kinh tế tri thức và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, vai trò của thanh niên và các nhà khoa học trẻ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Đại biểu Đặng Thị Lệ Hằng, nghiên cứu viên chính Viện Công nghệ Tiên tiến thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã đặt câu hỏi về cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và đánh giá sản phẩm nghiên cứu để tạo điều kiện cho các nhà khoa học trẻ đóng góp thiết thực cho đất nước.
Diễn biến chính
Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ câu chuyện cá nhân khi bắt đầu nghiên cứu khoa học từ những năm 1985-1986, khi còn là sinh viên năm ba, năm tư tại TP HCM trong chương trình Euréka. Ông cho biết dù những thành tựu ban đầu không lớn lao, nhưng đó là nguồn động viên to lớn giúp ông kiên trì theo đuổi con đường khoa học.
Ông cũng từng là Chủ tịch hội đồng giám khảo chương trình Euréka khi làm Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng thời hỗ trợ mở rộng chương trình này. Bộ Khoa học và Công nghệ hiện tiếp tục đồng hành cùng thanh niên qua các giải thưởng như Quả cầu vàng, Nữ sinh Khoa học công nghệ, Khuê Văn Các và Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu, góp phần tạo sân chơi và động lực cho các tài năng trẻ.
- Bộ trưởng cho biết chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc với mức hỗ trợ lên đến một tỷ đồng mỗi năm trong ba năm, nhằm cạnh tranh với các nước trong khu vực.
- Số liệu từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) cho thấy tỷ lệ hồ sơ nghiên cứu cơ bản của các nhà khoa học dưới 40 tuổi tăng từ 31% năm 2024 lên 67% năm 2026, minh chứng sự quan tâm và tham gia ngày càng lớn của giới trẻ.
- Trong chuyến công tác tại Liên bang Nga cùng Thủ tướng, Bộ trưởng đã trao đổi về chương trình mời 50 nhà khoa học trẻ Việt Nam tham dự Đại hội các nhà khoa học trẻ thế giới tại Moskva vào tháng 12, nhằm mở rộng giao lưu và học hỏi quốc tế.
- Bộ cũng triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) với mức hỗ trợ lên đến ba tỷ đồng, tập trung vào tài năng trẻ trong lĩnh vực AI để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Trước câu hỏi về cách thức tham gia giải quyết các bài toán lớn của quốc gia, Bộ trưởng nhấn mạnh: "Chúng ta có thể làm việc lớn, nhưng phải bắt đầu từ việc nhỏ và làm đến cùng việc nhỏ đó". Ông khuyên các bạn trẻ cần có tầm nhìn dài hạn, xác định công nghệ trọng điểm trong 5-10 năm tới, đồng thời giữ tâm thế cởi mở và tin tưởng vào bản thân.
Ông nhắc đến quy tắc 10.000 giờ – khoảng thời gian tối thiểu để trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực khoa học và công nghệ. Ngoài ra, xây dựng mạng lưới bạn bè, đồng nghiệp và những người đồng hành cũng là yếu tố quan trọng giúp phát triển sự nghiệp và tạo ra đóng góp thiết thực cho đất nước.
Phân tích & Ý nghĩa
Lời khuyên của Bộ trưởng Vũ Hải Quân phản ánh một thực tế quan trọng trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: thành công không đến ngay lập tức mà cần sự kiên trì, bền bỉ và từng bước xây dựng nền tảng vững chắc. Việc bắt đầu từ những việc nhỏ giúp thanh niên và nhà khoa học trẻ có cơ hội tích lũy kinh nghiệm, phát triển kỹ năng và tạo ra những đóng góp cụ thể, từ đó tiến tới những dự án lớn hơn có tầm ảnh hưởng quốc gia và quốc tế.
Chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc và các chương trình tài trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ là minh chứng cho sự quan tâm của Nhà nước đối với thế hệ trẻ, giúp họ có điều kiện phát triển và cạnh tranh trên trường quốc tế. Đặc biệt, sự gia tăng tỷ lệ hồ sơ của các nhà khoa học trẻ trong các chương trình nghiên cứu cơ bản cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và tham gia của giới trẻ vào lĩnh vực khoa học.
Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng mở ra cơ hội cho các tài năng trẻ phát huy sáng tạo, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0 trên toàn cầu.
Kết luận
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã gửi gắm thông điệp rõ ràng: để làm được những việc lớn, cần bắt đầu từ những việc nhỏ và kiên trì theo đuổi đến cùng. Đó là con đường bền vững để thế hệ trẻ Việt Nam phát triển tài năng, đóng góp cho sự tiến bộ của khoa học công nghệ và xây dựng đất nước giàu mạnh.
Hình ảnh từ bài viết
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời thanh niên chiều 15/10. Ảnh: VGP
Đại biểu Đặng Thị Lệ Hằng, nghiên cứu viên chính Viện Công nghệ Tiên tiến, đặt câu hỏi với Bộ trưởng Vũ Hải Quân, chiều 15/10. Ảnh: VGP
Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Khởi đầu thành công từ những bước nhỏ bền bỉ