Brusel có thể cấm dùng từ 'slanina' trên bao bì khoai tây chiên hương vị thịt xông khói
Từ năm 2029, các sản phẩm thực phẩm tại châu Âu có thể không còn được phép sử dụng những tên gọi liên quan đến thịt trên bao bì, dù chỉ là hương vị. Điều này khiến nhiều nhà sản xuất khoai tây chiên và gia vị lo ngại, bởi từ "slanina" (thịt xông khói) và các tên gọi khác có thể bị cấm, dù sản phẩm không chứa thịt thật. Vậy quy định mới này có ý nghĩa gì và ảnh hưởng ra sao đến người tiêu dùng cũng như ngành thực phẩm?
Bối cảnh
Liên minh châu Âu (EU) đã dành năm 2026 để quy định chặt chẽ hơn về việc sử dụng các tên gọi liên quan đến sản phẩm thịt trên bao bì thực phẩm. Theo đó, từ năm 2029, 31 tên gọi phổ biến liên quan đến sản phẩm thịt động vật sẽ bị cấm dùng cho các sản phẩm không phải thịt thật, nhằm tránh gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Đây là một phần trong nỗ lực của EU nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo tính minh bạch trong nhãn mác thực phẩm.
Tuy nhiên, nhiều từ ngữ như "slanina" (thịt xông khói), "steak" (bít tết), "grilovaná křidélka" (cánh gà nướng), "žebírka" (sườn nướng) cũng thường được dùng để chỉ hương vị trong các sản phẩm như khoai tây chiên, gia vị, nước sốt, dù chúng không chứa thịt thật. Điều này tạo ra sự không chắc chắn cho các nhà sản xuất về việc liệu họ có phải thay đổi tên gọi trên bao bì hay không.
Diễn biến chính
Quy định mới của EU về tên gọi sản phẩm thịt được dự kiến áp dụng từ năm 2029 nhằm ngăn chặn việc các sản phẩm thực phẩm thực vật hoặc thay thế thịt sử dụng tên gọi gây hiểu nhầm là thịt thật. Điều này bao gồm cả các tên gọi phổ biến như "slanina" (thịt xông khói), "steak" (bít tết) và các loại tên gọi khác liên quan đến thịt.
Điều đáng chú ý là những tên gọi này không chỉ xuất hiện trên các sản phẩm thịt thay thế mà còn được dùng phổ biến để mô tả hương vị trong các sản phẩm như khoai tây chiên, nước sốt, gia vị và bánh quy. Ví dụ, khoai tây chiên hương vị "slanina" không chứa thịt xông khói thật, nhưng tên gọi này có thể bị cấm sử dụng trên bao bì theo quy định mới.
Olivier Devaux, đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất snack châu Âu, đã cảnh báo rằng các tên gọi liên quan đến thịt trong mô tả hương vị có thể nằm trong phạm vi điều chỉnh của quy định mới, gây ra sự bất ổn cho nhà sản xuất về việc có phải thay đổi bao bì hay không.
- Hiện tại, các nhà sản xuất vẫn chưa rõ mối quan hệ giữa quy định mới và các luật hiện hành về nhãn mác thực phẩm và sử dụng hương liệu.
- Điều này khiến họ chưa thể quyết định có cần in lại bao bì với tên gọi mới hay không.
- Bốn nghị sĩ châu Âu thuộc nhóm Dân chủ Thiên chúa giáo, đứng đầu là nghị sĩ Đức Stefan Köhler, đã đề xuất một ngoại lệ cho các sản phẩm gia vị, nước sốt và các loại gia vị khác, miễn là không gây hiểu nhầm là thịt thật hoặc sản phẩm thay thế thịt.
- Cuộc tranh luận về việc sử dụng tên gọi thịt chưa kết thúc, khi còn có đề xuất mở rộng danh sách cấm thêm các tên gọi như "burger" và "klobása" (xúc xích).
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định mới của EU phản ánh xu hướng ngày càng tăng trong việc bảo vệ người tiêu dùng khỏi những thông tin gây hiểu nhầm trên bao bì thực phẩm. Việc cấm sử dụng các tên gọi thịt cho sản phẩm không phải thịt nhằm đảm bảo rằng người tiêu dùng không bị nhầm lẫn giữa thực phẩm từ động vật thật và các sản phẩm thay thế hoặc hương vị mô phỏng.
Tuy nhiên, quy định này cũng đặt ra thách thức cho các nhà sản xuất thực phẩm, đặc biệt là trong ngành snack và gia vị, nơi các tên gọi như "slanina" hay "steak" thường được dùng để mô tả hương vị mà không có thịt thật. Nếu bị cấm, các nhà sản xuất sẽ phải thay đổi nhãn mác, thiết kế lại bao bì, gây tốn kém và có thể ảnh hưởng đến nhận diện thương hiệu.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, quy định này có thể ảnh hưởng đến các sản phẩm nhập khẩu hoặc kinh doanh trong ngành thực phẩm, đặc biệt là các mặt hàng khoai tây chiên, gia vị, nước sốt mang hương vị thịt. Người tiêu dùng cần lưu ý để tránh nhầm lẫn khi mua hàng, còn các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao để kịp thời điều chỉnh bao bì và tên gọi sản phẩm phù hợp với luật mới.
Kết luận
Quy định của EU về việc cấm sử dụng một số tên gọi liên quan đến thịt trên bao bì sản phẩm không phải thịt sẽ có hiệu lực từ năm 2029, nhằm bảo vệ người tiêu dùng khỏi sự nhầm lẫn. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra sự không chắc chắn cho các nhà sản xuất khoai tây chiên, gia vị và các sản phẩm tương tự khi các tên gọi truyền thống như "slanina" có thể bị cấm dù không chứa thịt thật. Cuộc tranh luận về quy định này vẫn đang tiếp tục, với những đề xuất mở rộng danh sách cấm trong tương lai.
Brusel có thể cấm dùng từ 'slanina' trên bao bì khoai tây chiên hương vị thịt xông khói