Cả nước thiếu hơn 104.000 giáo viên mầm non và phổ thông

0001-01-01

Cả nước thiếu hơn 104.000 giáo viên mầm non và phổ thông

Tình trạng thiếu giáo viên tại các cấp học mầm non và phổ thông ở Việt Nam vẫn chưa được cải thiện dù số lượng tuyển dụng tăng lên. Vậy nguyên nhân và tác động của thực trạng này là gì đối với ngành giáo dục và xã hội? Đây là vấn đề đang được nhiều người quan tâm.

Bối cảnh

Giáo dục là lĩnh vực then chốt trong phát triển xã hội và kinh tế của mỗi quốc gia. Ở Việt Nam, ngành giáo dục mầm non và phổ thông đang đối mặt với thách thức lớn về nguồn nhân lực khi số lượng giáo viên chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm về chính sách, quy hoạch và phát triển đội ngũ giáo viên trên toàn quốc.

Việc thiếu hụt giáo viên không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học mà còn gây mất cân đối trong cơ cấu giáo viên theo cấp học và vùng miền. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tuyển dụng, đào tạo và phân bổ nguồn nhân lực giáo dục phù hợp.

Diễn biến chính

Theo số liệu cập nhật đến hết năm học 2025 - 2026, tổng số giáo viên mầm non và phổ thông trên cả nước đạt 1.277.297 người, tăng 3.942 giáo viên so với năm học trước đó. Trong đó, giáo viên công lập chiếm phần lớn với 1.119.803 người, còn lại là giáo viên ngoài công lập với 157.494 người. Ngoài ra, có 98.477 cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục.

Trong năm học 2025 - 2026, tính đến tháng 6-2026, các địa phương đã tuyển dụng được 14.994 giáo viên cho các trường công lập, gồm: 3.116 giáo viên mầm non, 5.241 giáo viên tiểu học, 4.524 giáo viên trung học cơ sở (THCS) và 2.113 giáo viên trung học phổ thông (THPT).

Tuy nhiên, tình trạng thiếu giáo viên vẫn diễn ra nghiêm trọng với tổng số giáo viên còn thiếu trong biên chế lên đến 104.516 người. Trong đó, thiếu hụt ở các cấp học cụ thể là: 14.757 giáo viên mầm non, 30.949 giáo viên tiểu học, 42.357 giáo viên THCS và 16.453 giáo viên THPT. So với cuối năm học 2024 - 2025, số giáo viên thiếu hụt đã tăng gần 2.000 người.

Tỉ lệ giáo viên trên lớp cũng thấp hơn định mức quy định. Nếu tính cả giáo viên hợp đồng, tỉ lệ giáo viên/lớp ở các cấp lần lượt là: 1,97 (mầm non), 1,47 (tiểu học), 1,79 (THCS) và 2,04 (THPT). Nếu chỉ tính giáo viên trong biên chế, các tỉ lệ này giảm xuống còn 1,88, 1,40, 1,69 và 2,02. Tình trạng thiếu giáo viên tập trung nhiều ở các địa bàn có tốc độ tăng dân số nhanh, vùng kinh tế xã hội khó khăn và một số môn học đặc thù.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc thiếu hụt hơn 104.000 giáo viên cho thấy một thách thức lớn trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục toàn quốc. Giáo viên là nhân tố quyết định trực tiếp đến hiệu quả dạy học, sự phát triển toàn diện của học sinh và sự ổn định của hệ thống giáo dục.

Tình trạng thiếu giáo viên kéo dài có thể dẫn đến quá tải cho đội ngũ hiện có, giảm thời gian giảng dạy và tương tác cá nhân với học sinh. Đặc biệt, ở những vùng khó khăn, việc thiếu giáo viên còn làm gia tăng khoảng cách về chất lượng giáo dục so với các khu vực phát triển hơn.

Đối với cộng đồng người Việt tại châu Âu, trong đó có Cộng hòa Séc, thông tin này cũng có giá trị tham khảo khi nhiều gia đình Việt có con em đang theo học tại Việt Nam hoặc có kế hoạch trở về nước. Việc thiếu giáo viên có thể ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và các chương trình đào tạo, từ đó tác động đến quyết định học tập và phát triển của thế hệ trẻ.

Kết luận

Tổng kết lại, dù số lượng giáo viên được tuyển dụng tăng, nhưng Việt Nam vẫn còn thiếu hơn 104.000 giáo viên mầm non và phổ thông, gây áp lực lớn cho ngành giáo dục. Việc khắc phục tình trạng này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền, cơ sở đào tạo và các bên liên quan để nâng cao chất lượng và số lượng giáo viên, đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh trên toàn quốc.