Canada chuyển hướng xuất khẩu dầu sang châu Á giữa căng thẳng với Mỹ
Canada, quốc gia nổi tiếng với nguồn tài nguyên dầu mỏ dồi dào, đang đứng trước bước ngoặt chiến lược trong xuất khẩu dầu thô. Giữa những bất đồng thương mại với Mỹ, Canada quyết định giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường láng giềng phía Nam bằng cách mở rộng đường ống dẫn dầu hướng về phía Tây, nhằm tăng cường xuất khẩu sang các nước châu Á. Liệu bước đi này sẽ thay đổi cục diện thị trường năng lượng Bắc Mỹ và ảnh hưởng thế nào đến cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu?
Bối cảnh
Canada là một trong những nước sản xuất dầu lớn trên thế giới, với nguồn dầu cát (oil sands) phong phú chủ yếu ở tỉnh Alberta. Truyền thống lâu nay, Mỹ là thị trường nhập khẩu dầu thô lớn nhất của Canada, chiếm khoảng 63% tổng lượng dầu thô xuất khẩu vào năm ngoái, theo Cơ quan Điều tiết Năng lượng Canada (CER). Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước, Mỹ đã áp thuế lên nhiều mặt hàng Canada, dù dầu thô vẫn được miễn trừ trong đợt áp thuế gần đây.
Để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào thị trường Mỹ, chính quyền tỉnh Alberta và liên bang Canada đang xem xét xây dựng một đường ống dẫn dầu mới từ Edmonton đến cảng sâu ở tỉnh British Columbia, nhằm mở rộng khả năng xuất khẩu dầu sang thị trường châu Á. Dự án này hiện đang trong giai đoạn đề xuất và cần phải hoàn tất các thủ tục tham vấn với các cộng đồng bản địa cũng như xin giấy phép cần thiết.
Diễn biến chính
Giám đốc công ty nhà nước Trans Mountain, ông Mark Maki, cho biết căng thẳng thương mại với Mỹ đã làm tăng tính cấp thiết của dự án đường ống mới. Nếu thuận lợi, công trình có thể bắt đầu xây dựng vào mùa thu năm 2027. Đây là một phần trong kế hoạch mở rộng tổng thể hệ thống đường ống dẫn dầu của Canada nhằm tăng công suất xuất khẩu.
- Đến năm 2024, Canada đã gần như tăng gấp ba công suất đường ống Trans Mountain, vốn vận chuyển dầu từ Alberta đến bờ biển British Columbia, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường châu Á. Công suất hiện tại đạt khoảng 890.000 thùng dầu/ngày và gần như đã được sử dụng hết.
- Công ty dự kiến nâng công suất thêm 90.000 thùng/ngày trong năm nay và có kế hoạch tăng thêm 210.000 thùng/ngày vào cuối năm 2028.
- Reuters ghi nhận ít nhất sáu dự án đường ống khác đang được triển khai hoặc đề xuất, có thể tăng tổng công suất xuất khẩu dầu của Canada lên đến 2,25 triệu thùng/ngày vào năm 2035.
Việc chuyển hướng xuất khẩu dầu sang châu Á là bước đi chiến lược của Canada, khi các nước châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, được dự báo sẽ chiếm tới 70% lượng dầu xuất khẩu của Canada ra ngoài Bắc Mỹ trong tương lai gần.
Phân tích & Ý nghĩa
Canada không dễ dàng thay thế dầu thô của mình trên thị trường Mỹ, bởi đặc tính dầu thô nặng từ các mỏ dầu cát Alberta phù hợp với các nhà máy lọc dầu Mỹ vốn được thiết kế để xử lý loại dầu này, thay thế cho dầu nặng nhập khẩu trước đây từ Venezuela và Mexico. Trong khi đó, Mỹ tự sản xuất nhiều dầu nhẹ từ các mỏ đá phiến, nhưng lại phải nhập khẩu dầu nặng từ Canada.
Việc Canada mở rộng đường ống dẫn dầu hướng về phía Tây nhằm tiếp cận thị trường châu Á không chỉ giúp đa dạng hóa đối tác thương mại mà còn giảm thiểu rủi ro từ các chính sách thuế quan và căng thẳng chính trị với Mỹ. Điều này có thể ảnh hưởng đến giá dầu và thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời tác động đến chi phí năng lượng và kinh doanh của các cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, đặc biệt trong các ngành như nhà hàng, nail và siêu thị, vốn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động giá nhiên liệu.
Kết luận
Canada đang trong quá trình chuyển đổi chiến lược xuất khẩu dầu thô, hướng tới thị trường châu Á để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ. Dự án đường ống mới và các kế hoạch mở rộng công suất sẽ là bước đi then chốt trong việc định hình lại vị thế của Canada trên bản đồ năng lượng thế giới. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi này đồng nghĩa với sự biến động tiềm tàng trong chi phí sinh hoạt và kinh doanh, đòi hỏi sự chú ý theo dõi sát sao.
Canada chuyển hướng xuất khẩu dầu sang châu Á giữa căng thẳng với Mỹ