Cảnh báo nguy cơ ung thư từ nấm mốc thực phẩm và độc tố mycotoxin
Nấm mốc trên thực phẩm là điều nhiều người gặp phải trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt với các loại thực phẩm dễ hỏng như mứt, sữa chua hay trái cây mềm. Tuy nhiên, liệu chỉ cần cạo bỏ phần mốc nhìn thấy là an toàn? Cơ quan Y tế Công cộng Séc (SZÚ) vừa đưa ra cảnh báo quan trọng về nguy cơ sức khỏe liên quan đến độc tố từ nấm mốc, khiến nhiều người phải suy nghĩ lại cách xử lý thực phẩm mốc.
Bối cảnh
Nấm mốc là các vi sinh vật dạng nấm phát triển trên bề mặt thực phẩm khi điều kiện ẩm ướt và nhiệt độ thuận lợi. Mặc dù nhiệt độ cao có thể tiêu diệt các bào tử nấm, nhưng độc tố do nấm tiết ra, gọi là mycotoxin, lại không bị phá hủy bởi nhiệt. Trong đó, aflatoxin là một loại mycotoxin được biết đến với khả năng gây ung thư, đặc biệt là ung thư gan.
Ở Séc, Cơ quan Y tế Công cộng (Státní zdravotní ústav - SZÚ) là đơn vị chuyên giám sát và cảnh báo các nguy cơ về thực phẩm và sức khỏe cộng đồng. Qua các nghiên cứu và kiểm tra, SZÚ phát hiện nhiều trường hợp thực phẩm bị nhiễm độc tố mycotoxin vượt mức cho phép, đặc biệt là trong các sản phẩm dành cho trẻ nhỏ.
Diễn biến chính
Giám đốc SZÚ, bà Barbora Macková, nhấn mạnh rằng phần nấm mốc nhìn thấy trên bề mặt thực phẩm chỉ là "đỉnh của tảng băng chìm". Dưới lớp mốc đó là mạng lưới sợi nấm siêu nhỏ len lỏi sâu vào bên trong thực phẩm, khiến độc tố mycotoxin lan rộng khắp toàn bộ sản phẩm.
Điều này đặc biệt nghiêm trọng với các loại thực phẩm có hàm lượng nước cao như mứt, sữa chua, trái cây mềm. Việc chỉ lấy bỏ phần mốc trên bề mặt hoặc loại bỏ vài quả bị mốc trong hộp không thể ngăn chặn độc tố đã thấm sâu vào phần còn lại.
Bà Macková cảnh báo: "Tuyên bố rằng chỉ cần cạo bỏ phần mốc hoặc vứt bỏ một vài quả mốc là nguy hiểm, bởi độc tố và sợi nấm đã thấm vào các phần xung quanh rồi." SZÚ cũng đặc biệt lưu ý với các thực phẩm như hạt, ngũ cốc, gia vị, nơi aflatoxin thường xuất hiện và có thể gây ung thư.
Phân tích & Ý nghĩa
Độc tố aflatoxin được biết đến là chất gây ung thư gan, một trong những bệnh lý nguy hiểm và phổ biến trên thế giới. Theo ông Tomáš Pruša, Trưởng Trung tâm Sức khỏe, Dinh dưỡng và Thực phẩm của SZÚ, việc tiếp xúc lâu dài với aflatoxin dù ở liều rất nhỏ cũng có thể gây tổn thương gan mãn tính và làm tăng nguy cơ phát triển khối u ác tính ở gan.
Gần đây, các cuộc kiểm tra tại Séc đã phát hiện sản phẩm trái cây nghiền đóng gói dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chứa lượng aflatoxin B1 vượt mức cho phép. Đây là một cảnh báo nghiêm trọng vì trẻ nhỏ là nhóm đối tượng rất nhạy cảm với các độc tố thực phẩm.
Hệ thống cảnh báo nhanh của EU (Rapid Alert System for Food and Feed - RASFF) đã ghi nhận và cảnh báo về sản phẩm này, qua đó SZÚ đã tiến hành đánh giá rủi ro sức khỏe và xác nhận các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng cần thiết.
Kết luận
Cơ quan Y tế Công cộng Séc khuyến cáo người tiêu dùng nên vứt bỏ hoàn toàn các thực phẩm có dấu hiệu mốc, không nên chỉ cạo bỏ phần mốc trên bề mặt. Điều này đặc biệt quan trọng với các loại thực phẩm dễ bị nhiễm nấm mốc và độc tố như mứt, sữa chua, trái cây mềm, hạt và gia vị. Việc tuân thủ nguyên tắc này giúp giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với các độc tố gây ung thư, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.
Cảnh báo nguy cơ ung thư từ nấm mốc thực phẩm và độc tố mycotoxin