Chính phủ Séc tăng ngân sách cho các bộ chủ yếu để nâng lương công chức
Chính phủ Andrej Babiš (An-đrây Ba-bít) của đảng ANO vừa thông qua dự toán ngân sách nhà nước cho năm tới với mức thâm hụt dự kiến lên tới 386 tỷ korun, chỉ đứng sau mức kỷ lục từ khi Cộng hòa Séc ra đời. Điều đáng chú ý là ngân sách dành cho các bộ chủ yếu được tăng mạnh, đặc biệt tập trung vào việc nâng lương cho lực lượng an ninh và các ngành thiết yếu.
Bối cảnh
Dự toán ngân sách nhà nước Séc năm 2026 được chính phủ phê duyệt tuần trước và công bố chi tiết vào ngày 30 tháng 9. Theo đó, tổng thu ngân sách dự kiến đạt 2,199 nghìn tỷ korun, trong khi tổng chi lên tới 2,585 nghìn tỷ korun, dẫn đến mức thâm hụt ngân sách là 386 tỷ korun. Đây là mức thâm hụt cao thứ hai kể từ khi Séc trở thành quốc gia độc lập, chỉ sau mức 389 tỷ korun được Bộ Tài chính đề xuất vào cuối tháng 8.
So với năm nay, khi mức thâm hụt được phê duyệt là 310 tỷ korun, dự toán năm tới cho thấy sự gia tăng đáng kể trong chi tiêu công. Mức thâm hụt này tương đương khoảng 3,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tăng so với mức 2,5% của năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc chính phủ sẽ phải vay thêm để bù đắp phần thiếu hụt, làm tăng tỷ lệ nợ công lên khoảng 47,3% GDP.
Diễn biến chính
Trong quá trình thảo luận ngân sách tại chính phủ, nhiều bộ đã được tăng thêm kinh phí so với đề xuất ban đầu, tập trung chủ yếu vào việc cải thiện thu nhập cho công chức và nhân viên an ninh. Cụ thể:
- Bộ Nội vụ được tăng thêm 5,6 tỷ korun, nâng tổng chi lên 128,8 tỷ korun. Đây là mức tăng lớn nhất trong các bộ, nhằm phục vụ việc tăng lương cho cảnh sát, lính cứu hỏa, nhân viên hải quan và lực lượng quản giáo.
- Bộ Lao động và Xã hội nhận thêm 5 tỷ korun, nâng tổng ngân sách lên hơn 1,031 nghìn tỷ korun, phản ánh sự chú trọng đến các chính sách an sinh xã hội và phúc lợi.
- Bộ Giáo dục cũng được tăng thêm 4,2 tỷ korun, với tổng chi dự kiến là 292,1 tỷ korun, nhằm cải thiện chất lượng giáo dục và điều kiện làm việc cho giáo viên.
- Bộ Công nghiệp và Thương mại được tăng 3,5 tỷ korun, nâng tổng ngân sách lên 71,4 tỷ korun, hỗ trợ phát triển kinh tế và công nghiệp trong nước.
- Các bộ khác như Bộ Nông nghiệp, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và Bộ Môi trường cũng được tăng ngân sách từ 1,2 đến 2,4 tỷ korun, thể hiện sự phân bổ nguồn lực đa dạng cho các lĩnh vực quan trọng.
Về mặt nâng lương, Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (An-đrây Ba-bít) cho biết trong cuộc họp với các công đoàn rằng lương của các lực lượng an ninh sẽ tăng từ 2.600 đến 2.900 korun mỗi tháng trong vòng ba năm tới. Ngoài phần lương cơ bản, còn có khoản phụ cấp ổn định hàng năm bằng số tiền tương đương, cùng với khoảng 300 korun dành cho các khoản phụ cấp ngoài lương như trực ca hay làm thêm giờ.
Phương án phân bổ này được Bộ trưởng Metnar đánh giá là công bằng hơn so với việc tăng lương cơ bản đồng loạt mà các công đoàn yêu cầu, và ông cho rằng đây là mức tăng tối đa có thể thực hiện được trong điều kiện ngân sách hiện nay.
Phân tích & Ý nghĩa
Dự toán ngân sách với mức thâm hụt lớn và tăng chi cho các bộ chủ yếu phản ánh nỗ lực của chính phủ Séc trong việc cân bằng giữa nhu cầu chi tiêu công và áp lực tài chính. Việc tăng lương cho lực lượng an ninh và công chức nhằm giữ chân nhân tài, nâng cao động lực làm việc trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao và cạnh tranh lao động ngày càng gay gắt.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, đặc biệt những người làm việc trong các ngành dịch vụ, kinh doanh nhỏ như nhà hàng, nail hay siêu thị, sự điều chỉnh ngân sách này có thể gián tiếp ảnh hưởng qua các chính sách an sinh xã hội, an ninh trật tự và thị trường lao động. Ngoài ra, các bộ như Giáo dục và Lao động được tăng ngân sách cũng góp phần cải thiện điều kiện học tập và làm việc cho thế hệ trẻ và người lao động mới tại Séc.
Kết luận
Dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 của Séc với mức thâm hụt cao và tăng chi cho các bộ chủ yếu tập trung vào nâng lương công chức cho thấy chính phủ ưu tiên ổn định và phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức. Đây là bước đi quan trọng để duy trì hoạt động hiệu quả của các cơ quan công quyền và đảm bảo an ninh xã hội, đồng thời có tác động lan tỏa đến cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại Séc.
Chính phủ Séc tăng ngân sách cho các bộ chủ yếu để nâng lương công chức