Đại biểu lo ngại Luật Đầu tư sửa đổi liên tục, Bộ trưởng nhấn mạnh để thu hút vốn

0001-01-01

Đại biểu lo ngại Luật Đầu tư sửa đổi liên tục, Bộ trưởng nhấn mạnh để thu hút vốn

Việc Luật Đầu tư Việt Nam được sửa đổi gần 3 lần mỗi năm khiến nhiều đại biểu Quốc hội băn khoăn về tính ổn định của pháp luật và chi phí cho doanh nghiệp. Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính giải thích đây là bước cần thiết để hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn và cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực.

Bối cảnh

Luật Đầu tư là một trong những đạo luật quan trọng điều chỉnh quyền tự do đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Tuy nhiên, từ đầu kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XV đến nay, Luật này đã được sửa đổi tới 16 lần, tương đương gần 3 lần mỗi năm. Tần suất sửa đổi cao như vậy gây ra nhiều lo ngại về sự ổn định của pháp luật, làm tăng chi phí tìm hiểu và thích ứng cho doanh nghiệp và người dân.

Việc sửa đổi liên tục cũng phản ánh sự phức tạp trong việc phân định phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đầu tư và các luật chuyên ngành khác, đặc biệt là trong thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, vốn đòi hỏi xem xét nhiều yếu tố như điều kiện nhà đầu tư, quy hoạch, môi trường, tiến độ dự án.

Diễn biến chính

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (đoàn Nghệ An) nêu rõ, tần suất thay đổi pháp luật cao khiến luật thiếu ổn định, đồng thời tăng chi phí cho doanh nghiệp trong việc tìm hiểu và thích ứng với các quy định mới. Ông đề nghị Chính phủ cân nhắc thu hẹp chức năng của Luật Đầu tư, tập trung vào quyền tự do đầu tư kinh doanh và những trường hợp cần Nhà nước kiểm soát, trong khi các vấn đề khác nên được luật chuyên ngành quy định để tránh chồng chéo và phát sinh nhu cầu sửa đổi liên tục.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP.HCM) cũng nhấn mạnh, khi một luật vừa có hiệu lực đã phải sửa đổi, cần chỉ rõ điểm nghẽn phát sinh, điều khoản cần sửa và lợi ích cụ thể cho nhà đầu tư như giảm bớt bước thủ tục, thời gian và chi phí. Ông đề nghị Chính phủ hoàn thiện dự thảo luật theo chuẩn mực minh bạch, rõ ràng về điều kiện, thời hạn, chi phí và cơ quan chịu trách nhiệm, đồng thời có cơ chế khiếu nại khi thủ tục bị chậm trễ.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) góp ý cần hoàn thiện quy định để đảm bảo chính sách thu hút đầu tư tạo lợi ích lan tỏa thực chất, sử dụng hiệu quả nguồn lực, kiểm chứng kết quả và xử lý việc không hoàn thành cam kết, đồng thời phân biệt rõ điều kiện bắt buộc hưởng chính sách và chỉ tiêu cam kết có thể thực hiện theo giai đoạn.

Giải trình các ý kiến này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trước đây việc sửa đổi Luật Đầu tư chủ yếu nhằm loại bỏ các điều kiện, thủ tục kinh doanh không cần thiết. Lần sửa đổi này nhằm hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn và khơi thông nguồn lực để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn 2021-2025.
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân dự kiến đạt từ 30 đến 40 tỷ USD mỗi năm.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh sự cạnh tranh khốc liệt giữa các quốc gia trong khu vực và thế giới trong việc thu hút FDI, dẫn chứng Malaysia và Ấn Độ đều có các chương trình thu hút đầu tư mạnh mẽ trong các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử và sản xuất điện thoại di động.

Do đó, việc sửa đổi Luật Đầu tư nhằm đưa ra các chính sách ưu đãi thu hút đầu tư vào các ngành nghề ưu tiên như đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời nâng cao chất lượng đầu tư và tiêu chí tham gia của doanh nghiệp trong nước với nhà đầu tư nước ngoài.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc Luật Đầu tư được sửa đổi liên tục phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh tế và nhu cầu thích ứng của chính sách pháp luật để thu hút đầu tư hiệu quả hơn. Tuy nhiên, tần suất sửa đổi cao cũng đặt ra thách thức về sự ổn định pháp luật, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc nắm bắt và tuân thủ quy định, đồng thời làm tăng chi phí vận hành.

Đề xuất thu hẹp phạm vi điều chỉnh của Luật Đầu tư nhằm tập trung vào quyền tự do đầu tư và kiểm soát những lĩnh vực cần thiết sẽ giúp giảm chồng chéo với các luật chuyên ngành, tạo sự rõ ràng và ổn định hơn cho nhà đầu tư. Đồng thời, việc minh bạch hóa thủ tục, điều kiện và trách nhiệm các cơ quan cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tạo môi trường đầu tư thuận lợi.

Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp Việt đang kinh doanh hoặc dự định đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, y tế, khoa học và chuyển đổi số. Việc hiểu rõ và cập nhật kịp thời các quy định mới sẽ giúp người Việt tránh rủi ro pháp lý và tận dụng tốt các ưu đãi đầu tư.

Kết luận

Luật Đầu tư Việt Nam đang trải qua quá trình sửa đổi liên tục nhằm hoàn thiện môi trường đầu tư và tăng sức cạnh tranh quốc tế. Mặc dù điều này gây ra những lo ngại về tính ổn định pháp luật và chi phí cho doanh nghiệp, nhưng theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, đây là bước cần thiết để thu hút vốn đầu tư vào các ngành nghề ưu tiên, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.