Đảng ly khai Québec thắng cử, hứa tổ chức trưng cầu độc lập khỏi Canada
Cuộc bầu cử tại tỉnh Québec, Canada, ngày 5 tháng 10 vừa qua đã chứng kiến chiến thắng của đảng ly khai Parti Québécois (PQ). Tuy nhiên, đảng này không giành đủ số ghế để tự thành lập chính phủ, buộc phải vận động sự ủng hộ từ các đảng khác. Điều đáng chú ý là PQ cam kết sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý mới về việc tách khỏi Canada, nhưng sẽ chờ thời điểm thích hợp.
Bối cảnh
Québec là tỉnh bang nói tiếng Pháp lớn nhất Canada, có truyền thống văn hóa và lịch sử riêng biệt. Tỉnh này từng tổ chức hai cuộc trưng cầu dân ý về độc lập vào các năm 1980 và 1995, nhưng đều thất bại, trong đó cuộc trưng cầu năm 1995 rất sít sao với tỷ lệ 50,58% chống lại và 49,42% ủng hộ. Parti Québécois (PQ) là đảng chính trị ủng hộ việc tách tỉnh này khỏi Canada để thành lập quốc gia độc lập.
Canada là một liên bang gồm nhiều tỉnh bang, trong đó Québec giữ vị trí đặc biệt do sự khác biệt ngôn ngữ và văn hóa. Chính phủ liên bang Canada do Thủ tướng Mark Carney lãnh đạo hiện đang đối mặt với thách thức lớn khi PQ giành chiến thắng trong bầu cử tỉnh nhưng không đủ đa số để tự lập chính phủ.
Diễn biến chính
Trong cuộc bầu cử ngày 5 tháng 10, PQ giành được gần 60 ghế trong tổng số 127 ghế tại Hội đồng Lập pháp Québec. Tuy nhiên, họ vẫn thiếu vài ghế để có đa số tuyệt đối, nên sẽ phải dựa vào sự hỗ trợ của các nghị sĩ đối lập để vận hành chính phủ thiểu số.
Đảng Tự do (Liberals) xếp thứ hai với khoảng 40 ghế. Đảng Koalice pro budoucnost Quebéku (CAQ), đảng cầm quyền trước đó với 79 ghế, đã thất bại nặng nề khi không giành được ghế nào và cả thủ lĩnh, Thủ hiến Christine Fréchetteová, cũng mất ghế.
Lãnh đạo PQ, ông Paul St-Pierre Plamondon, trong bài phát biểu sau chiến thắng, tái khẳng định ước mơ về một Québec độc lập. Ông nói: "Tôi vẫn mơ về đất nước đó và tưởng tượng nó. Giấc mơ đó một ngày sẽ trở thành hiện thực." Tuy nhiên, ông cũng cho biết sẽ trì hoãn việc tổ chức cuộc trưng cầu dân ý mới cho đến khi Donald Trump không còn làm tổng thống Mỹ.
Điều này liên quan đến việc ông Trump từng nhiều lần gọi Canada là "bang thứ 51 của Mỹ" và kêu gọi Canada gia nhập Mỹ, điều này bị đa số người Canada phản đối mạnh mẽ.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiến thắng của PQ đánh dấu sự trở lại quyền lực sau hơn một thập kỷ, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho Thủ tướng Mark Carney trong việc giữ liên bang Canada đoàn kết. Ông Carney phải vừa xử lý các vấn đề kinh tế và chính trị trong nước, vừa thuyết phục người dân Québec rằng họ vẫn là một phần quan trọng của liên bang mà không làm gia tăng sức mạnh cho phong trào ly khai.
Việc PQ không có đa số tuyệt đối khiến họ phải vận động sự ủng hộ từ các đảng khác, điều này có thể làm chậm hoặc thay đổi kế hoạch tổ chức trưng cầu dân ý. Tuy nhiên, cam kết của PQ về một cuộc trưng cầu mới cho thấy vấn đề độc lập của Québec vẫn là một chủ đề nóng và có thể ảnh hưởng đến chính trị Canada trong thời gian tới.
Kết luận
Cuộc bầu cử tại Québec vừa qua cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong tỉnh bang này về tương lai chính trị. Dù PQ giành chiến thắng, họ vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc thực hiện mục tiêu độc lập. Thủ tướng Mark Carney và chính phủ liên bang Canada sẽ phải nỗ lực để giữ liên bang vững mạnh, đồng thời quản lý các áp lực từ phong trào ly khai đang trỗi dậy.
Đảng ly khai Québec thắng cử, hứa tổ chức trưng cầu độc lập khỏi Canada