Đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động xuống 0,3% đến năm 2027
Chính sách giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đang được Bộ Nội vụ đề xuất, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người sử dụng lao động trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn. Liệu mức giảm này có thực sự tạo động lực cho doanh nghiệp và ảnh hưởng thế nào đến quỹ bảo hiểm?
Bối cảnh
Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là một phần quan trọng trong hệ thống bảo hiểm xã hội (BHXH) của Việt Nam, nhằm hỗ trợ người lao động khi gặp rủi ro trong quá trình làm việc. Theo quy định hiện hành, người sử dụng lao động phải đóng mức tối đa 1% quỹ tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH của người lao động vào quỹ này, trong đó mức thường áp dụng là 0,5% theo Nghị định 58/2020.
Tuy nhiên, mức đóng này đôi khi được xem là gánh nặng đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị nhỏ và vừa. Bộ Nội vụ đã tổng kết thực tế cho thấy cơ chế giảm mức đóng xuống 0,3% chỉ áp dụng cho một số trường hợp với điều kiện và thủ tục phức tạp, nên chưa tạo được động lực rộng rãi cho doanh nghiệp.
Diễn biến chính
Trước thực trạng đó, Bộ Nội vụ đã xây dựng dự thảo nghị định mới, đang được Bộ Tư pháp thẩm định, đề xuất áp dụng mức đóng chung 0,3% quỹ tiền lương cho tất cả người sử dụng lao động thuộc diện đóng bắt buộc, từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2027. Sau thời điểm này, mức đóng sẽ trở lại 0,5% như hiện hành.
Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan, doanh nghiệp thuộc Quân đội, Công an, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị sử dụng lao động khác thuộc diện đóng bắt buộc.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp mới thành lập từ hợp tác xã hoặc chuyển đổi từ hộ kinh doanh, có quy mô từ 1 đến 10 lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Nhóm này sẽ được miễn đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức 0% trong 12 tháng kể từ tháng thành lập hoặc chuyển đổi. Nếu số lao động tăng trên 10 người trong thời gian này, doanh nghiệp sẽ mất ưu đãi và áp dụng mức đóng 0,3% đến hết năm 2027, rồi 0,5% từ năm 2028.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm mức đóng từ 0,5% xuống 0,3% sẽ làm giảm thu của Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khoảng 2.948 tỷ đồng mỗi năm, từ mức thu gần 7.369 tỷ đồng năm 2025 xuống còn khoảng 4.421 tỷ đồng. Tuy nhiên, quỹ hiện đang có kết dư lớn, hơn 86.442 tỷ đồng, và chi bình quân cho các chế độ khoảng 1.000 tỷ đồng mỗi năm, nên vẫn có khả năng đảm bảo chi trả khi giảm mức đóng.
Chính sách này được đánh giá là hài hòa giữa việc hỗ trợ người sử dụng lao động và bảo đảm cân đối quỹ, đồng thời giới hạn đến hết năm 2027 để có thời gian đánh giá tình hình thu chi, tránh ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đến quỹ.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, đặc biệt những doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc mới thành lập trong lĩnh vực kinh doanh nhỏ như nhà hàng, nail, siêu thị, mức đóng bảo hiểm thấp hơn sẽ giúp giảm chi phí vận hành, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc duy trì và phát triển kinh doanh. Tuy nhiên, người lao động cần lưu ý theo dõi các quy định liên quan đến BHXH để đảm bảo quyền lợi của mình.
Kết luận
Đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp xuống còn 0,3% đến hết năm 2027 là một bước đi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo sự cân đối tài chính của quỹ bảo hiểm. Chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp mới thành lập cũng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nhỏ và vừa. Người lao động và doanh nghiệp nên theo dõi sát sao để kịp thời điều chỉnh hoạt động phù hợp với quy định mới.
Hình ảnh từ bài viết
Lao động trên công trường xây dựng ở Hà Nội, tháng 5/2026. Ảnh: Giang Huy
Đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động xuống 0,3% đến năm 2027