Đề xuất xây mới và mở rộng gần 3.000 km cao tốc trong 5 năm tới
Việt Nam đang lên kế hoạch đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống đường cao tốc với đề xuất xây mới và mở rộng gần 3.000 km trong giai đoạn 2026-2030. Liệu dự án này sẽ thay đổi bộ mặt giao thông và tác động như thế nào đến đời sống người dân cũng như kinh tế đất nước?
Bối cảnh
Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển kinh tế nhanh chóng, đòi hỏi hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ để kết nối các vùng miền và thúc đẩy thương mại. Đường cao tốc là tuyến huyết mạch giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường liên kết vùng.
Bộ Xây dựng vừa gửi danh mục 28 dự án cao tốc tới các bộ, ngành và địa phương để lấy ý kiến, chuẩn bị cho Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường cao tốc giai đoạn 2026-2030. Tổng chiều dài dự kiến gần 3.000 km, với tổng vốn sơ bộ khoảng 885.000 tỷ đồng, chia thành hai nhóm ưu tiên để triển khai hiệu quả.
Diễn biến chính
Nhóm ưu tiên thứ nhất gồm 15 dự án dài khoảng 2.083 km, với vốn sơ bộ hơn 584.000 tỷ đồng. Trong đó, có 10 tuyến xây mới dài 978 km với vốn hơn 386.000 tỷ đồng. Dự án lớn nhất là Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội, dài khoảng 225 km, đi qua nhiều tỉnh như Hà Nội, Ninh Bình, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến này được đề xuất quy mô 6 làn xe, vốn hơn 126.600 tỷ đồng.
Chín tuyến xây mới còn lại dài khoảng 753 km, quy mô 4 làn xe, bao gồm các tuyến như Đức Hòa - Mỹ An, Phú Thọ - Cổ Tiết - Yên Bài, Hà Tiên - Rạch Giá, Cam Lộ - Lao Bảo, Pleiku - Buôn Ma Thuột, Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa, Nha Trang - Đà Lạt, Phan Thiết - Bảo Lộc và Vĩnh Long - Cần Thơ. Tổng vốn sơ bộ của các tuyến này hơn 259.000 tỷ đồng.
Nhóm dự án mở rộng, nâng cấp cao tốc hiện hữu dài khoảng 1.105 km, vốn sơ bộ 198.369 tỷ đồng. Một số tuyến như Mai Sơn - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Dầu Giây, Mỹ Thuận - Cần Thơ và Vành đai 3 TP HCM dự kiến được mở rộng từ 4 lên 6 hoặc 8 làn xe. Tuyến Tuyên Quang - Phú Thọ cũng sẽ được hoàn thiện từ 4 làn hạn chế lên 4 làn hoàn chỉnh.
Nhóm ưu tiên thứ hai gồm 13 dự án dài khoảng 880 km, vốn sơ bộ 300.750 tỷ đồng. Trong đó, 9 tuyến xây mới dài khoảng 714 km, quy mô 4 làn xe, như Ngọc Hồi - Pleiku, Vũng Áng - Cha Lo, An Hữu - Trà Vinh, Việt Trì - Hòa Bình, Thái Nguyên - Lạng Sơn, Hà Tĩnh - Đường Hồ Chí Minh, Dinh Bà - Cao Lãnh, TP HCM - Vĩnh Long và Cần Thơ - Cà Mau. Bốn dự án còn lại là mở rộng các tuyến Chơn Thành - Đức Hòa, Nội Bài - Bắc Ninh, Phủ Lý - Nam Định và An Hữu - Cao Lãnh, dài khoảng 166 km.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc đầu tư mở rộng mạng lưới cao tốc với quy mô lớn như trên sẽ giúp Việt Nam nâng cấp hạ tầng giao thông, giảm ùn tắc và tai nạn, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế vùng và liên kết các tỉnh thành. Đặc biệt, các tuyến vành đai quanh Hà Nội và TP HCM sẽ góp phần giảm tải cho nội đô, tạo điều kiện thuận lợi cho vận tải hàng hóa và hành khách.
Hiện nay, theo quy hoạch đến năm 2050, Việt Nam dự kiến có 43 tuyến cao tốc dài khoảng 8.993 km, trong đó 6.539 km sẽ được đầu tư trước năm 2030. Đã có khoảng 3.345 km cao tốc được khai thác hoặc thông xe kỹ thuật cùng 458 km nút giao và đường dẫn. Tuy nhiên, nhiều tuyến hiện chỉ có 2 hoặc 4 làn hạn chế, chưa có làn dừng khẩn cấp liên tục, nên Chính phủ yêu cầu rà soát để nâng cấp theo quy chuẩn mới, đảm bảo an toàn và hiệu quả vận hành.
Kết luận
Đề xuất đầu tư gần 3.000 km cao tốc trong 5 năm tới đánh dấu bước phát triển quan trọng của hạ tầng giao thông Việt Nam. Đây là cơ sở để nâng cao năng lực vận tải, thúc đẩy phát triển kinh tế và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực và quy hoạch sẽ quyết định thành công của các dự án này trong tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Một phần Vành đai 3 TP HCM đi qua khu đô thị ở khu đông thành phố sắp thi công hoàn thành và đồng thời được nghiên cứu mở rộng. Ảnh: Quỳnh Trần
Đề xuất xây mới và mở rộng gần 3.000 km cao tốc trong 5 năm tới