Đồng Tháp kích hoạt kịch bản ứng phó hạn mặn nghiêm trọng như mùa khô 2019-2020
Đồng Tháp đang đối mặt với nguy cơ hạn mặn gay gắt trong mùa khô 2026-2027, tương đương với đợt hạn mặn lịch sử năm 2019-2020. Tỉnh đã kích hoạt kịch bản ứng phó chi tiết nhằm bảo vệ sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân. Vậy nguyên nhân và các biện pháp ứng phó ra sao?
Bối cảnh
Theo cơ quan khí tượng thủy văn, hiện tượng El Nino đang duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. El Nino là hiện tượng khí hậu toàn cầu gây biến đổi thời tiết, thường dẫn đến hạn hán và xâm nhập mặn ở nhiều vùng, trong đó có khu vực Nam Bộ Việt Nam.
Mùa mưa tại Nam Bộ dự báo kết thúc sớm, với tổng lượng mưa từ tháng 10 đến 11-2026 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5 đến 15%. Giai đoạn từ tháng 1 đến 3-2027 cũng được dự báo phổ biến ít mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho xâm nhập mặn sớm và nghiêm trọng.
Diễn biến chính
UBND tỉnh Đồng Tháp đánh giá mức độ xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm và gay gắt hơn so với mùa khô 2025-2026. Nguy cơ này tương đương với đợt hạn mặn lịch sử mùa khô 2019-2020, gây thiếu nước nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh, đặc biệt tại các khu vực cuối nguồn phía đông tỉnh.
Để chủ động ứng phó, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Phước Thiện đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát, xây dựng phương án ứng phó chi tiết theo kịch bản rủi ro rất cao. Các đơn vị phải xác định rõ từng vùng trọng điểm có nguy cơ thiếu nước để triển khai giải pháp theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ), đồng thời tăng cường thông tin tuyên truyền để người dân cảnh giác và chủ động trữ nước.
Về sản xuất nông nghiệp, tỉnh chỉ đạo ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương triển khai lịch thời vụ hợp lý. Đặc biệt, tại vùng ngọt hóa Gò Công, người dân được yêu cầu xuống giống bảo đảm thu hoạch dứt điểm lúa vụ đông xuân 2026-2027 ngay trong tháng 2-2027. Việc xuống giống tự phát tại các vùng gò cao, cuối nguồn, ngoài đê bao hoặc nơi không chủ động được nguồn nước ngọt bị nghiêm cấm nhằm tránh thiệt hại do hạn mặn.
Ngành chức năng cũng hướng dẫn nông dân gia cố bờ bao, ao trữ nước cục bộ, áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm và chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với nguồn nước từng tiểu vùng. Trong lĩnh vực thủy sản, các cơ sở nuôi trồng được khuyến cáo theo dõi sát độ mặn để điều chỉnh mật độ và lịch thả nuôi phù hợp.
Phân tích & Ý nghĩa
Đợt hạn mặn này không chỉ đe dọa sản xuất nông nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân Đồng Tháp. Việc thiếu nước nghiêm trọng có thể gây ra nhiều khó khăn trong đời sống hàng ngày, đặc biệt ở các vùng cuối nguồn và vùng sâu, vùng xa.
Chính quyền tỉnh đã quán triệt nguyên tắc ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho nhân dân, cơ sở y tế, trường học và các nhu cầu thiết yếu khác. Công ty TNHH MTV Cấp nước Tiền Giang cùng các đơn vị liên quan được giao nhiệm vụ rà soát, bảo trì thiết bị và giếng khoan dự phòng để bảo đảm cấp nước sinh hoạt ổn định, an toàn. Đối với các khu vực khó khăn về nguồn nước, các đơn vị phải chủ động mở vòi nước công cộng và bố trí bồn chứa cấp nước miễn phí.
Trong trường hợp hạn hán kéo dài khiến nguồn nước tại chỗ cạn kiệt, tỉnh đã lên kịch bản sử dụng sà lan và phương tiện chuyên dụng vận chuyển nước ngọt từ thượng nguồn về cấp bổ sung cho các ao chứa hoặc trực tiếp cho người dân. UBND tỉnh cũng yêu cầu các cơ quan chức năng phân công trực ban trong thời kỳ cao điểm, thường xuyên quan trắc ranh mặn trên các tuyến sông Tiền, sông Vàm Cỏ, sông Hậu, sông Hàm Luông để vận hành cống hợp lý, kịp thời tháo rửa mặn và tích trữ nước ngọt.
Kết luận
Trước nguy cơ hạn mặn khốc liệt tương đương mùa khô 2019-2020, tỉnh Đồng Tháp đã chủ động kích hoạt kịch bản ứng phó toàn diện nhằm giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp và bảo vệ đời sống người dân. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương và người dân là yếu tố then chốt để vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Hình ảnh từ bài viết
Một tuyến kênh nội đồng trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp cạn trơ đáy trong mùa khô năm 2019 - 2020 - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Đồng Tháp chuẩn bị đối phó hạn mặn khốc liệt 2026 - 2027 từ El Nino - Ảnh 2.
UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các đơn vị chủ động mở các vòi nước công cộng, bố trí bồn chứa cấp nước miễn phí cho người dân nếu xảy ra tình trạng hạn, mặn khốc liệt. Trong ảnh: Người dân tỉnh Đồng Tháp đang hứng nước từ vòi nước công cộng - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Đồng Tháp kích hoạt kịch bản ứng phó hạn mặn nghiêm trọng như mùa khô 2019-2020