Dự kiến giảm gần 34.000 tỷ đồng thuế thu nhập cá nhân năm 2026
Năm 2026, thu thuế thu nhập cá nhân của Việt Nam được dự báo sẽ giảm mạnh so với kế hoạch ban đầu, gây ảnh hưởng không nhỏ đến nguồn thu ngân sách nhà nước. Điều gì đã khiến khoản thuế quan trọng này hụt thu gần 34.000 tỷ đồng? Những thay đổi về chính sách thuế và hình thức kê khai có vai trò thế nào trong bức tranh tài chính năm nay?
Bối cảnh
Thuế thu nhập cá nhân là một trong những nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước Việt Nam, góp phần tài trợ cho các hoạt động công cộng và phát triển kinh tế xã hội. Năm 2026, theo báo cáo dự toán ngân sách của Bộ Tài chính, khoản thu này dự kiến đạt khoảng 203.200 tỷ đồng, giảm 33.800 tỷ đồng so với kế hoạch đề ra, tương đương giảm 14,3%. So với năm trước, mức thu này cũng thấp hơn 13,6%.
Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Bên cạnh đó, hình thức kê khai thuế cũng được thay đổi, chuyển từ kỳ kê khai hàng tháng sang hàng quý, ảnh hưởng đến tiến độ thu ngân sách.
Diễn biến chính
Cụ thể, Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi đã giảm số bậc thuế lũy tiến từ 7 xuống còn 5 bậc. Thuế suất thấp nhất được áp dụng là 5% cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng mỗi tháng, trong khi mức thuế suất cao nhất là 35% cho phần thu nhập trên 100 triệu đồng. Đây là một bước điều chỉnh nhằm giảm gánh nặng thuế cho người có thu nhập thấp và trung bình.
Đồng thời, mức giảm trừ gia cảnh cũng được nâng lên đáng kể, từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng mỗi tháng cho người nộp thuế và từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc. Việc tăng mức giảm trừ gia cảnh giúp giảm số thuế phải nộp, tạo điều kiện hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình.
Bên cạnh đó, việc chuyển kỳ kê khai thuế từ hàng tháng sang hàng quý đã làm chậm tiến độ thu thuế trong năm, khiến khoản thu trong 9 tháng đầu năm mới đạt khoảng hai phần ba kế hoạch. Đây là một thay đổi về mặt thủ tục hành chính nhằm giảm gánh nặng kê khai cho người nộp thuế, nhưng cũng ảnh hưởng đến dòng tiền thu ngân sách.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm thu thuế thu nhập cá nhân phản ánh chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức. Mức giảm trừ gia cảnh cao hơn và biểu thuế lũy tiến đơn giản hơn giúp tăng thu nhập khả dụng cho người lao động, từ đó kích thích tiêu dùng và ổn định đời sống.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc ngân sách nhà nước phải đối mặt với áp lực hụt thu, ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu công và đầu tư phát triển. Đặc biệt, với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi này có thể gián tiếp ảnh hưởng đến nguồn tiền gửi về quê nhà hoặc kế hoạch tài chính gia đình có người thân ở Việt Nam.
Kết luận
Tổng kết lại, năm 2026, thu thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam dự kiến giảm gần 34.000 tỷ đồng so với kế hoạch do điều chỉnh biểu thuế và tăng mức giảm trừ gia cảnh, cùng với thay đổi kỳ kê khai thuế. Đây là sự thay đổi có ý nghĩa lớn trong chính sách thuế, vừa hỗ trợ người dân vừa đặt ra thách thức cho ngân sách nhà nước trong việc cân đối chi tiêu.
Hình ảnh từ bài viết
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Dự kiến giảm gần 34.000 tỷ đồng thuế thu nhập cá nhân năm 2026