El Nino mạnh gây thiếu mưa, bão giảm, miền Trung có thể khô hạn giữa mùa mưa
El Nino - hiện tượng khí tượng toàn cầu ảnh hưởng sâu rộng đến thời tiết Việt Nam và khu vực - đang duy trì cường độ rất mạnh và dự báo sẽ kéo dài đến giữa năm 2027. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho miền Trung khi có thể thiếu hụt lượng mưa ngay trong mùa mưa chính, đồng thời số lượng bão trên Biển Đông cũng giảm đáng kể.
Bối cảnh
El Nino là hiện tượng khí hậu xảy ra khi nhiệt độ mặt nước biển ở vùng trung tâm và đông xích đạo Thái Bình Dương tăng cao bất thường, gây ảnh hưởng đến mô hình thời tiết toàn cầu. Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia Việt Nam vừa công bố dự báo xu thế thời tiết từ tháng 11-2026 đến tháng 4-2027, trong đó nhấn mạnh El Nino sẽ duy trì cường độ rất mạnh với xác suất lên đến 96%.
Hiện tượng này thường làm thay đổi các dòng khí quyển, gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, mưa bão giảm hoặc tăng tùy khu vực. Việt Nam, đặc biệt là miền Trung, vốn đã có khí hậu phức tạp với mùa mưa bão rõ rệt, sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ El Nino trong giai đoạn tới.
Diễn biến chính
Trong giai đoạn từ tháng 11-2026 đến tháng 1-2027, El Nino được dự báo duy trì ở mức rất mạnh, thậm chí tăng cường độ so với dự báo trước đó. Sau tháng 1, hiện tượng này có xu hướng suy yếu dần nhưng vẫn tiếp tục kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027, trước khi trở lại trạng thái trung tính.
- Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên khu vực Biển Đông và đổ bộ vào đất liền nước ta dự kiến sẽ thấp hơn trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm, Biển Đông có khoảng 2,8 cơn bão và 1,1 cơn bão đổ bộ vào đất liền trong giai đoạn này.
- Từ tháng 2 đến tháng 4-2027, khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông rất thấp.
- Về lượng mưa, miền Trung có thể vẫn xuất hiện các đợt mưa vừa đến to trong tháng 11 và 12-2026, tập trung từ Hà Tĩnh đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, tổng lượng mưa có thể thiếu hụt so với trung bình nhiều năm ngay trong mùa mưa chính.
- Từ tháng 1-2027, mưa lớn diện rộng ở miền Trung có xu hướng giảm, làm tăng nguy cơ khô hạn.
- Gió mùa đông bắc hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm, khiến rét đậm, rét hại xuất hiện muộn và số ngày rét tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ cũng giảm.
- Tại miền Đông Nam Bộ, nắng nóng dự kiến bắt đầu sớm từ tháng 2-2027 và tăng dần trong các tháng 3, 4, trong khi Tây Bắc Bộ cũng có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ từ tháng 3.
- Nhiệt độ trung bình trên cả nước trong tháng 11-2026 có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, tháng 12 và tháng 1-2027 cao hơn từ 0,5-1,5 độ C, riêng khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ cao hơn từ 1-2 độ C. Từ tháng 2 đến tháng 4-2027, nhiệt độ cũng phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, có nơi cao hơn 2 độ C.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc El Nino duy trì cường độ mạnh kéo dài đến giữa năm 2027 sẽ ảnh hưởng rõ rệt đến thời tiết và khí hậu Việt Nam. Giảm số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có thể giảm thiểu rủi ro thiên tai do bão gây ra, nhưng đồng thời cũng làm giảm lượng mưa tự nhiên, đặc biệt là ở miền Trung vốn phụ thuộc nhiều vào mưa bão trong mùa mưa.
Hiện tượng thiếu hụt mưa trong mùa mưa chính có thể dẫn đến khô hạn, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nguồn nước sinh hoạt và sinh kế của người dân. Gió mùa đông bắc yếu cũng làm giảm các đợt rét đậm, rét hại, nhưng nắng nóng đến sớm và kéo dài ở Nam Bộ, Tây Bắc Bộ lại gây áp lực lên nhu cầu sử dụng điện và sức khỏe cộng đồng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước châu Âu, mặc dù không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thời tiết Việt Nam, nhưng những biến động khí hậu này có thể tác động gián tiếp qua các kênh kinh tế, gia đình và nguồn cung thực phẩm từ quê nhà. Đồng thời, những thông tin về thời tiết cũng giúp kiều bào chuẩn bị tâm lý và hỗ trợ người thân trong nước khi cần thiết.
Kết luận
El Nino rất mạnh đang duy trì và dự kiến kéo dài đến giữa năm 2027, làm giảm số lượng bão trên Biển Đông và gây thiếu hụt mưa ở miền Trung ngay trong mùa mưa chính. Mùa đông năm nay có thể ấm hơn, nắng nóng đến sớm ở Nam Bộ và Tây Bắc Bộ. Đây là những thông tin quan trọng giúp người dân và các ngành chức năng chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời gian tới.
Hình ảnh từ bài viết
Chưa có dấu hiệu bão hoạt động trên Biển Đông trong tháng 10 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ đối mặt với hạn hán trong mùa khô 2026-2027 do El Nino rất mạnh - Ảnh: CHÍ QUỐC
El Nino rất mạnh, bão ít hơn, miền Trung có thể thiếu mưa ngay giữa mùa mưa - Ảnh 3.
El Nino mạnh gây thiếu mưa, bão giảm, miền Trung có thể khô hạn giữa mùa mưa