Gần 160 kỷ lục nhiệt độ tháng 10: Nắng nóng bất thường tại Việt Nam

2026-11-02

Gần 160 kỷ lục nhiệt độ tháng 10: Nắng nóng bất thường tại Việt Nam

Tháng 10 năm 2026 vừa qua đã chứng kiến một hiện tượng thời tiết hiếm gặp khi gần 160 kỷ lục nhiệt độ được thiết lập tại các trạm khí tượng trên toàn quốc. Nhiều nơi ghi nhận mức nhiệt vượt kỷ lục cũ từ 1 đến 3 độ C, tạo nên đợt nắng nóng diện rộng và kéo dài, đặc biệt tại khu vực Bắc Bộ. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về sự biến đổi khí hậu và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Bối cảnh

Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa hè nóng ẩm và mùa đông mát mẻ. Tháng 10 thường là thời điểm chuyển giao giữa mùa mưa và mùa khô, nhiệt độ trung bình thường giảm dần so với các tháng trước. Tuy nhiên, năm 2026, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia ghi nhận nhiều kỷ lục nhiệt độ mới được thiết lập trong tháng 10, điều chưa từng xảy ra kể từ năm 1991.

Nguyên nhân chủ yếu được các chuyên gia khí tượng lý giải là do hiện tượng El Nino hoạt động mạnh, làm tăng nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 trên xích đạo Thái Bình Dương cao hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 2,4 độ C. Hiện tượng này dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ không khí trên diện rộng, kết hợp với các hình thế thời tiết đặc biệt như rãnh áp thấp bị nén và áp cao cận nhiệt đới, làm giảm mây và tăng lượng bức xạ mặt trời xuống mặt đất.

Diễn biến chính

Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, Bắc Bộ trải qua đợt nắng nóng diện rộng kéo dài từ ngày 28/9 đến 2/10, với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35 đến 37 độ C, có nơi vượt trên 37 độ C. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1991, khu vực này ghi nhận nắng nóng diện rộng trong tháng 10.

Trạm Yên Châu (Sơn La) ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày 3/10 là 38,3 độ C, vượt kỷ lục cũ 37,5 độ C.
Mường Tè (Lai Châu) đạt 38 độ C ngày 2/10, phá kỷ lục 37,2 độ C thiết lập năm 1991.
Mù Cang Chải (Lào Cai) đo được 34,2 độ C, cao hơn kỷ lục trước đó 2,9 độ C.
Hòn Dấu (Hải Phòng) đạt 37,2 độ C, vượt kỷ lục cũ 2,4 độ C.
Tại Hà Nội, trạm Láng ghi nhận 37,1 độ C, vượt kỷ lục cũ 0,7 độ C; Hoài Đức và Hà Đông cùng đạt 36,5 độ C.
Các địa phương khác như Vĩnh Yên (Phú Thọ), Bảo Lạc (Cao Bằng), Tuyên Hóa (Quảng Trị) cũng ghi nhận nhiệt độ cao từ 36,9 đến 37 độ C.

Không chỉ nhiệt độ cao nhất ngày, nhiệt độ trung bình tháng 10 tại 98 trạm khí tượng cũng đạt hoặc vượt kỷ lục lịch sử cùng thời kỳ. Bắc Mê và Đồng Văn (Tuyên Quang) có mức tăng lớn nhất, cùng 1,6 độ C so với kỷ lục cũ, đạt lần lượt 29,5 và 24,7 độ C. Nhiều nơi khác như Vĩnh Yên, Việt Trì, Hoài Đức, Yên Bái, Yên Châu, Mù Cang Chải và Cúc Phương cũng ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng tăng từ 1 đến 1,3 độ C so với kỷ lục trước đó.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc gần 160 kỷ lục nhiệt độ được thiết lập trong tháng 10 cho thấy xu hướng nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng rõ rệt đến Việt Nam. Nhiệt độ cao bất thường không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe, sản xuất nông nghiệp và tiêu thụ năng lượng.

Đặc biệt, đợt nắng nóng kéo dài trong tháng 10 có thể làm tăng nhu cầu sử dụng điện cho điều hòa, quạt mát, gây áp lực lên hệ thống điện quốc gia. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thông tin về biến đổi khí hậu tại quê nhà cũng là dấu hiệu cảnh báo về xu hướng thời tiết cực đoan có thể xảy ra nhiều hơn trong tương lai, ảnh hưởng đến nguồn cung thực phẩm, giá cả và các hoạt động kinh tế liên quan.

Kết luận

Tháng 10 năm 2026 được ghi nhận là tháng có nhiều kỷ lục nhiệt độ mới tại Việt Nam, với gần 160 điểm đo phá vỡ các mức cao lịch sử. Hiện tượng El Nino mạnh kết hợp với các điều kiện thời tiết đặc biệt đã tạo nên đợt nắng nóng diện rộng chưa từng có trong tháng 10. Đây là tín hiệu cảnh báo rõ ràng về tác động của biến đổi khí hậu, đòi hỏi sự quan tâm và thích ứng của toàn xã hội.