Kho bạc đẩy mạnh phát hành trái phiếu chính phủ, lợi suất có thể tăng nhẹ
Kho bạc Nhà nước Việt Nam đang tăng tốc phát hành trái phiếu chính phủ nhằm hoàn thành mục tiêu huy động vốn 500.000 tỷ đồng trong năm 2026. Liệu việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến thị trường tài chính và người dân? Lợi suất trái phiếu có tăng lên hay không là câu hỏi được nhiều nhà đầu tư và chuyên gia quan tâm.
Bối cảnh
Trái phiếu chính phủ là công cụ nợ do Bộ Tài chính phát hành để huy động vốn cho ngân sách nhà nước hoặc các dự án đầu tư công. Các kỳ hạn phổ biến bao gồm 3, 5, 7, 10, 15, 20, 30 và 50 năm. Việc phát hành trái phiếu giúp chính phủ có nguồn vốn ổn định để chi tiêu cho các hoạt động phát triển kinh tế, đồng thời là kênh đầu tư an toàn cho nhà đầu tư.
Trong năm 2026, Kho bạc Nhà nước đặt mục tiêu huy động 500.000 tỷ đồng qua phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, đến đầu tháng 9, mới chỉ huy động được hơn 246.700 tỷ đồng, tức chưa đạt một nửa kế hoạch. Do đó, Kho bạc đã tăng tốc phát hành trong những tuần gần đây.
Diễn biến chính
Theo số liệu thống kê, chỉ riêng tuần đầu tháng 9, giá trị phát hành trái phiếu chính phủ đạt gần 18.000 tỷ đồng, gấp khoảng 7 lần so với tuần trước đó. Kế hoạch phát hành trong tuần tiếp theo được nâng lên mức 26.000 tỷ đồng, tập trung chủ yếu vào các kỳ hạn 5 năm và 10 năm.
Nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) nhận định việc tăng mạnh quy mô gọi thầu cho thấy Kho bạc Nhà nước đang đẩy nhanh tiến độ phát hành để kịp hoàn thành mục tiêu huy động vốn trong năm.
Trái phiếu chính phủ Việt Nam hiện có tỷ trọng sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài rất thấp, chỉ khoảng 0,15%. Điều này giúp thị trường trái phiếu trong nước gần như không chịu ảnh hưởng mạnh từ các biến động bán tháo trên thị trường toàn cầu. Ngoài ra, các rào cản về thủ tục, thuế và quy định tài khoản vốn gián tiếp cũng làm hạn chế dòng vốn ngoại ra vào nhanh chóng.
Phân tích & Ý nghĩa
Mặc dù lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam hiện thấp hơn so với Mỹ ở tất cả các kỳ hạn, với lợi suất kỳ hạn 5 năm khoảng 4,13% và kỳ hạn 10 năm là 4,33%, các chuyên gia dự báo lợi suất có thể nhích lên trong những tháng cuối năm. Nguyên nhân là do áp lực phát hành lớn từ Kho bạc Nhà nước để hoàn thành kế hoạch huy động vốn.
Thêm vào đó, môi trường lãi suất toàn cầu đang có xu hướng tăng sau các động thái thắt chặt chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023 cũng tác động gián tiếp đến mặt bằng lợi suất trong nước.
Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) cho biết áp lực tăng lợi suất chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn ngắn, trong khi các kỳ hạn dài vẫn duy trì sự ổn định tương đối. Điều này phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về lãi suất và rủi ro ngắn hạn có thể tăng lên.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và các nước châu Âu, diễn biến này có thể ảnh hưởng đến chi phí vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ, cũng như tác động gián tiếp đến các ngành kinh doanh như nhà hàng, nail, siêu thị Việt nếu họ có vay vốn ngân hàng dựa trên lãi suất tham chiếu từ thị trường trái phiếu.
Kết luận
Việc Kho bạc Nhà nước tăng tốc phát hành trái phiếu chính phủ là bước đi cần thiết để đảm bảo nguồn vốn cho ngân sách và các dự án đầu tư công trong năm 2026. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra áp lực lên lợi suất trái phiếu, đặc biệt là các kỳ hạn ngắn, có thể khiến chi phí vốn tăng nhẹ. Thị trường trái phiếu Việt Nam vẫn duy trì sự ổn định và ít chịu ảnh hưởng từ biến động toàn cầu nhờ tỷ trọng sở hữu nước ngoài thấp và các rào cản đầu tư.
Kho bạc đẩy mạnh phát hành trái phiếu chính phủ, lợi suất có thể tăng nhẹ