Khô hạn tàn phá nông nghiệp châu Âu, Séc hỗ trợ nông dân vượt khó
Khô hạn và các hiện tượng thời tiết cực đoan đang gây thiệt hại nặng nề cho ngành nông nghiệp tại Liên minh châu Âu (EU), với thiệt hại trung bình lên đến hàng chục tỷ euro mỗi năm. Trong bối cảnh đó, chính phủ Séc cũng đã có những biện pháp hỗ trợ tài chính để giúp nông dân vượt qua khó khăn, dù việc mua bảo hiểm vẫn chưa trở thành bắt buộc.
Bối cảnh
Thời tiết cực đoan, đặc biệt là khô hạn kéo dài, đang trở thành thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp tại các nước EU. Theo một nghiên cứu do Ủy ban châu Âu (European Commission) đặt hàng và Ngân hàng Đầu tư châu Âu (European Investment Bank) thực hiện, thiệt hại trung bình mỗi năm do các hiện tượng thời tiết bất thường gây ra cho nông nghiệp EU lên tới 28,3 tỷ euro (tương đương khoảng 693 tỷ korun). Trong đó, hơn một nửa thiệt hại là do khô hạn gây ra.
Điều đáng chú ý là chỉ có khoảng 20-30% thiệt hại được bảo hiểm, phần còn lại chủ yếu là gánh nặng cho nông dân và các chính phủ. Tại nhiều quốc gia, việc hỗ trợ tài chính cho nông dân đang là chủ đề tranh luận sôi nổi, đặc biệt về giới hạn mức bồi thường và điều kiện hưởng hỗ trợ.
Diễn biến chính
Ở Pháp, đợt nắng nóng năm nay đã làm hư hại nghiêm trọng mùa màng và đồng cỏ, khiến khoảng 35.000 trang trại rơi vào khó khăn tài chính. Thiệt hại được ước tính lên tới 10 tỷ euro (khoảng 245 tỷ korun). Chính phủ Pháp đã chuẩn bị gói hỗ trợ tài chính vượt quá 24 tỷ korun để giúp các nông dân vượt qua khủng hoảng.
Bộ trưởng Nông nghiệp Pháp Annie Genevardová nhận định rằng trong bối cảnh ngân sách nhà nước đang căng thẳng, khoản hỗ trợ 1 tỷ euro là mức rất cao. Hệ thống hỗ trợ của Pháp ưu tiên những nông dân đã mua bảo hiểm, trong khi những người không tham gia bảo hiểm chỉ được bồi thường một phần thiệt hại.
Tại Séc, từ năm 2015 đến cuối năm ngoái, Bộ Nông nghiệp đã chi khoảng 5,9 tỷ korun để giảm thiểu hậu quả của các thiên tai như khô hạn, sương giá, lốc xoáy và lũ lụt. Ngoài ra, Quỹ Hỗ trợ và Bảo đảm Nông nghiệp và Lâm nghiệp cũng đã tiếp nhận 5.708 đơn và chi trả khoảng 578 triệu korun cho các khoản bảo hiểm liên quan.
Thực tế, Séc vận hành một dạng quỹ thảm họa nhà nước không có tên chính thức hay quỹ dự trữ riêng biệt. Khi xảy ra thiên tai lớn, chính phủ sẽ tìm kiếm nguồn ngân sách bổ sung và quyết định phân bổ chi phí giữa rủi ro kinh doanh thông thường và trách nhiệm của người đóng thuế.
Ở các nước láng giềng như Ý, nông dân phải trích khoảng 3% trợ cấp trực tiếp vào quỹ này, từ đó quỹ hỗ trợ khi có thiên tai như khô hạn, lũ lụt hoặc sương giá. Trong khi đó, tại Ba Lan, nông dân nhận trợ cấp bắt buộc phải mua bảo hiểm cho ít nhất một nửa diện tích cây trồng được chọn.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc thời tiết cực đoan ngày càng phổ biến khiến ngành nông nghiệp trở thành lĩnh vực có rủi ro cao hơn so với nhiều ngành khác. Vì vậy, nông dân tại EU nói chung và Séc nói riêng thường xuyên nhận được các khoản trợ cấp hàng năm, bất kể năm đó có thiên tai hay không. Đây là cách chính phủ hỗ trợ ổn định thu nhập cho người nông dân trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Tuy nhiên, bảo hiểm vẫn là lựa chọn tự nguyện tại Séc, không bắt buộc như ở Ba Lan. Điều này xuất phát từ nhiều lý do, trong đó có chi phí bảo hiểm, loại hình nông nghiệp và vị trí địa lý của từng trang trại. Chủ tịch Phòng Nông nghiệp Séc Jan Doležal nhấn mạnh rằng bảo hiểm là công cụ quản lý rủi ro quan trọng, nhưng khi thiết kế các chính sách hỗ trợ đặc biệt, cần xem xét nhiều yếu tố rộng hơn để đảm bảo công bằng và hiệu quả.
Kết luận
Khô hạn và các hiện tượng thời tiết cực đoan đang gây thiệt hại nặng nề cho nông nghiệp châu Âu, buộc các chính phủ phải có những biện pháp hỗ trợ tài chính kịp thời. Tại Séc, dù bảo hiểm vẫn là lựa chọn tự nguyện, chính phủ đã chi hàng tỷ korun để giúp nông dân vượt qua khó khăn, đồng thời duy trì các quỹ hỗ trợ nhằm giảm thiểu tác động của thiên tai. Đây là minh chứng cho thấy sự cần thiết của các chính sách linh hoạt và toàn diện trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.
Khô hạn tàn phá nông nghiệp châu Âu, Séc hỗ trợ nông dân vượt khó