Mỹ nỗ lực hạ nhiệt giá cả trước bầu cử giữa kỳ: Chính sách và thách thức
Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, nhưng lạm phát vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân thông qua nhiều chính sách khác nhau. Liệu những biện pháp này có đủ sức làm dịu cơn sốt giá cả, giúp đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội? Đây là câu hỏi được nhiều chuyên gia và cử tri quan tâm.
Bối cảnh
Mỹ đang đối mặt với lạm phát cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trong suốt hơn 5 năm qua. Để kiểm soát tình hình, Fed đã nâng lãi suất lần đầu tiên sau 3 năm vào giữa tháng 9 năm nay nhằm kìm hãm đà tăng giá cả. Tuy nhiên, nhiều yếu tố khác cũng góp phần đẩy lạm phát lên cao, như xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, thuế nhập khẩu tăng khiến giá hàng hóa cao hơn, và chính sách siết nhập cư làm doanh nghiệp khó tìm lao động giá rẻ.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump và chính quyền của ông đang cố gắng đưa ra các chính sách nhằm giảm chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ, nhất là khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 đang đến gần.
Diễn biến chính
Chính quyền Trump đã áp dụng nhiều biện pháp để hạ nhiệt giá cả, bao gồm:
- Miễn thuế nhập khẩu thịt bò xay trong 90 ngày, nhằm tăng lượng nhập khẩu và giảm giá thịt trong nước, sản phẩm đã tăng giá gần 25% kể từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Tuy nhiên, quyết định này gặp phản đối từ các nghị sĩ Cộng hòa đại diện cho các bang nông nghiệp, vì lo ngại thịt nhập khẩu giá rẻ sẽ gây thiệt hại cho người chăn nuôi Mỹ.
- Để hỗ trợ người chăn nuôi, chính quyền đã ban hành thêm sắc lệnh hỗ trợ và Bộ Nông nghiệp công bố chính sách mới nhằm giúp các nhà sản xuất thịt bò trong nước.
- Tại đại hội đảng Cộng hòa ở Dallas, ông Trump đề xuất nếu đảng giữ được cả Hạ viện và Thượng viện, sẽ tặng 5.000 USD cho mỗi người Mỹ trưởng thành để chi tiêu trong nước. Mặc dù một số nghị sĩ ủng hộ, nhiều người khác lo ngại đề xuất này sẽ làm trầm trọng thêm lạm phát và tăng thâm hụt ngân sách, vốn đã ở mức kỷ lục trên 40.000 tỷ USD.
- Chính quyền cũng tìm cách hạ lợi suất trái phiếu chính phủ bằng cách mua lại trái phiếu kỳ hạn dài, nhằm làm chậm đà tăng của lợi suất và giảm lãi suất vay tiêu dùng, như vay mua nhà. Tuy nhiên, biện pháp này chưa mang lại kết quả rõ rệt do dòng tiền đầu tư lớn đổ vào lĩnh vực AI, khiến Bộ Tài chính phải trả lãi suất cao hơn để thu hút nhà đầu tư.
- Trước giá dầu diesel tăng cao kỷ lục, ông Trump và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đề xuất cấm xuất khẩu dầu diesel để tăng nguồn cung trong nước và hạ giá nhiên liệu tại các trạm xăng. Ý tưởng này nhận được sự ủng hộ từ một số nghị sĩ Cộng hòa, nhưng bị phản đối bởi các công ty dầu khí lớn và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright.
Phân tích & Ý nghĩa
Những chính sách của chính quyền Trump nhằm hạ nhiệt giá cả trước thềm bầu cử giữa kỳ có thể được xem là nỗ lực nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân và giữ lòng tin cử tri. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế như Mark Zandi của Moody’s Analytics nhận định quy mô các biện pháp này còn rất nhỏ và chưa chắc đã hiệu quả trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt hiện nay.
Douglas Holtz-Eakin, Chủ tịch tổ chức nghiên cứu chính sách American Action Forum, cũng cho biết việc các chính trị gia tìm cách hạ giá trước bầu cử không phải chuyện hiếm, nhưng với nền kinh tế lớn và phức tạp như Mỹ, cải thiện khả năng chi trả của người dân chỉ trong một tháng là điều gần như bất khả thi. Những biện pháp hiện tại có thể phát huy tác dụng trong trung và dài hạn, còn trước ngày bầu cử, điều tốt nhất chính quyền có thể hy vọng là cử tri ghi nhận nỗ lực của mình.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, các chính sách này cũng có thể gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt, giá năng lượng và giá thực phẩm nhập khẩu từ Mỹ. Đặc biệt, những biến động về giá nhiên liệu và thực phẩm có thể tác động đến ngành kinh doanh nhỏ, nhà hàng, siêu thị Việt tại các nước EU.
Kết luận
Trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang triển khai nhiều chính sách nhằm hạ nhiệt giá cả và giảm chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ. Tuy nhiên, những biện pháp này vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức về hiệu quả và sự đồng thuận chính trị. Trong khi đó, nền kinh tế Mỹ với nhiều yếu tố phức tạp khiến việc kiểm soát lạm phát trong ngắn hạn trở nên khó khăn, và các cử tri sẽ là người đánh giá cuối cùng về những nỗ lực này.
Hình ảnh từ bài viết
Thịt bò xay được bày bán tại một siêu thị ở thành phố Chicago, bang Illinois tháng 5/2026. Ảnh: AFP
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại đại hội toàn quốc đảng Cộng hòa ở thành phố Dallas, bang Texas ngày 9/9. Ảnh: AFP
Mỹ nỗ lực hạ nhiệt giá cả trước bầu cử giữa kỳ: Chính sách và thách thức