Ngân sách giáo dục Séc: Chính phủ hứa lương giáo viên trung bình 75 nghìn Kč
Chính phủ Cộng hòa Séc vừa công bố kế hoạch ngân sách cho ngành giáo dục năm 2027, với lời hứa tăng lương cho giáo viên đại học lên mức trung bình 75 nghìn korun (Kč). Nhưng liệu ngân sách hiện tại có đủ để thực hiện cam kết này? Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao và nhu cầu cải thiện chất lượng giáo dục.
Bối cảnh
Ngành giáo dục luôn là một trong những lĩnh vực trọng điểm được chính phủ Séc quan tâm. Theo chương trình hành động của chính phủ hiện tại, mức lương khởi điểm dành cho giáo viên có trình độ đại học được hứa hẹn sẽ tăng lên 50 nghìn Kč. Bộ trưởng Giáo dục Plaga cũng đặt mục tiêu đưa mức lương giáo viên lên khoảng 130% so với mức lương trung bình toàn quốc, với tốc độ tăng lương hàng năm khoảng 6-7% trong những năm tới.
Tuy nhiên, con số này vẫn chưa đạt được trong thực tế. Dưới chính phủ trước đây của đảng ODS do Thủ tướng Petr Fiala lãnh đạo, mức lương giáo viên chỉ đạt khoảng 108% mức lương trung bình. Năm nay, mục tiêu là nâng lên khoảng 110-111%, nhưng chi tiết cụ thể cho năm tới vẫn chưa được công bố rõ ràng.
Diễn biến chính
Theo dự thảo ngân sách do Bộ Tài chính Séc trình, tổng ngân sách dành cho Bộ Giáo dục năm 2027 là 287,9 tỷ Kč, tăng nhẹ 1,4% so với năm trước. Tuy nhiên, số tiền này không chỉ dành riêng cho giáo dục mà còn bao gồm các khoản chi cho khoa học, nghiên cứu, thể thao và các hoạt động khác thuộc bộ.
Bộ trưởng Plaga từng cho biết ngân sách hiện tại thiếu khoảng 6 tỷ Kč, trong đó có khoảng 3 tỷ Kč dành cho việc tài trợ theo luật cho các trường tư thục và tôn giáo. Ngoài ra, nguồn kinh phí cho tăng lương các nhân viên giáo dục khác cũng chưa được đảm bảo đầy đủ.
Các chuyên gia kinh tế ước tính để giữ mức lương giáo viên năm 2027 không thấp hơn năm 2026, ngân sách giáo dục cần tăng thêm khoảng 10 tỷ Kč. Nếu muốn đạt mục tiêu 130% mức lương trung bình, ngân sách cần tăng thêm tới 35 tỷ Kč. Dự báo của Bộ Tài chính cho thấy mức lương 75 nghìn Kč vào năm 2029 tương đương khoảng 122% mức lương trung bình, thấp hơn mục tiêu 130% đã đề ra.
Phân tích & Ý nghĩa
Nhà kinh tế Daniel Münich từ think-tank IDEA thuộc CERGE-EI nhấn mạnh rằng dự báo tăng trưởng lương toàn nền kinh tế năm 2027 là 6,2%. Để giữ nguyên tỷ lệ lương giáo viên so với mức trung bình, ngân sách giáo dục phải tăng tương ứng, tức khoảng 303 tỷ Kč, cao hơn so với dự thảo hiện tại.
Ông Münich cũng cho rằng ngân sách hiện nay không đủ để đạt được mức lương trung bình 75 nghìn Kč cho giáo viên vào năm 2029, thậm chí còn xa so với mục tiêu 130% mức lương trung bình. Ngoài ra, ngân sách dành cho giáo dục đại học và khoa học cũng chỉ tăng nhẹ, không tương xứng với nhu cầu phát triển.
Việc tăng lương giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng giáo dục và thu hút nhân lực giỏi vào nghề. Với cộng đồng người Việt tại Séc, nhiều người làm trong ngành giáo dục hoặc có con em học tập trong hệ thống công lập sẽ quan tâm đến chính sách này vì nó liên quan đến chất lượng giảng dạy và cơ hội nghề nghiệp.
Kết luận
Dù chính phủ Séc đã đưa ra cam kết tăng lương cho giáo viên và nâng cao ngân sách giáo dục, nhưng dự thảo ngân sách hiện tại chưa thể hiện sự tăng trưởng đủ lớn để thực hiện đầy đủ các mục tiêu này. Tình hình tài chính và chính sách trong những năm tới sẽ quyết định liệu lời hứa về mức lương 75 nghìn Kč có trở thành hiện thực hay không.
Ngân sách giáo dục Séc: Chính phủ hứa lương giáo viên trung bình 75 nghìn Kč