Người Việt đi làm việc nước ngoài ngày càng trẻ và có trình độ cao hơn
Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đang có xu hướng ngày càng trẻ hơn, với tuổi trung vị giảm xuống còn 27 tuổi trong giai đoạn 2022-2025, thấp hơn một tuổi so với năm 2021 và thấp hơn nhiều so với nhóm lao động làm việc trong nước. Điều này đặt ra câu hỏi về những thay đổi trong cơ cấu lao động xuất khẩu và tác động của nó đến thị trường lao động cũng như cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Bối cảnh
Theo báo cáo mới công bố của Cục Thống kê Việt Nam vào tháng 9 năm 2026, trong giai đoạn 2022-2025, có khoảng 412.000 người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Tuổi trung vị của nhóm lao động này giảm từ 28 xuống còn 27 tuổi, nghĩa là một nửa số người đi làm việc ở nước ngoài dưới 27 tuổi, một nửa còn lại từ 27 tuổi trở lên. Trong khi đó, tuổi trung vị của lao động làm việc trong nước dao động ở mức 40-42 tuổi, cho thấy lao động xuất khẩu trẻ hơn nhiều so với lao động nội địa.
Báo cáo cũng chỉ ra sự thay đổi trong cơ cấu tình trạng hôn nhân của người đi làm việc ở nước ngoài, với tỷ lệ người chưa kết hôn tăng từ 52% năm 2021 lên 61% năm 2025. Điều này phản ánh xu hướng lao động trẻ, độc thân chiếm tỷ lệ lớn hơn trong nhóm xuất khẩu lao động.
Diễn biến chính
Không chỉ tuổi tác, nơi xuất phát của lao động cũng có sự thay đổi đáng chú ý. Năm 2021, khoảng 83% người đi làm việc ở nước ngoài đến từ các vùng Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, TP Huế) và Đồng bằng sông Hồng (Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hà Nội). Tuy nhiên, đến năm 2025, tỷ trọng lao động đến từ Trung du và miền núi phía Bắc (Phú Thọ, Tuyên Quang, Thái Nguyên) cùng Đồng bằng sông Cửu Long (Cần Thơ, Vĩnh Long) tăng từ 12% lên 23%, cho thấy sự mở rộng địa bàn xuất khẩu lao động ra nhiều vùng hơn.
Về trình độ học vấn, khoảng 80% người đi làm việc ở nước ngoài đã hoàn thành trung học phổ thông. Mặc dù trình độ học vấn được cải thiện, công việc họ đảm nhận vẫn tập trung chủ yếu ở các ngành đòi hỏi kỹ năng thấp hoặc trung bình. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 45% tổng số lao động. Các ngành khác gồm xây dựng, nông nghiệp, thương mại, sửa chữa ôtô, xe máy và dịch vụ lưu trú, ăn uống cũng thu hút nhiều lao động Việt.
Thu nhập của lao động đi làm việc ở nước ngoài có sự chênh lệch rõ rệt theo trình độ nghề nghiệp. Lao động quản lý và chuyên môn kỹ thuật bậc cao, bậc trung đạt khoảng 51,7 triệu đồng mỗi tháng, gần gấp đôi mức bình quân 28 triệu đồng. Trong khi đó, lao động giản đơn nhận hơn 24 triệu đồng, còn các nhóm thợ kỹ thuật, lao động nông nghiệp có kỹ năng và nghề thủ công chủ yếu ở mức 27-29 triệu đồng.
Lao động thi sát hạch tiếng Hàn để lấy suất đi làm việc theo Chương trình EPS năm 2023. Ảnh: Ngọc Thành
Phân tích & Ý nghĩa
Sự khác biệt về thu nhập theo trình độ nghề nghiệp cho thấy vai trò quan trọng của đào tạo nghề, kỹ năng kỹ thuật và ngoại ngữ đối với người lao động muốn tiếp cận các công việc có thu nhập cao hơn. Cục Thống kê khuyến nghị việc đào tạo cần bám sát nhu cầu của từng thị trường tiếp nhận để nâng cao hiệu quả và cơ hội việc làm cho lao động Việt.
Hiện nay, lao động Việt Nam đã đến làm việc tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng gần 77% tập trung ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Việc mở rộng các thị trường có nhu cầu tuyển dụng ổn định, điều kiện làm việc và thu nhập tốt sẽ giúp người lao động có thêm lựa chọn, giảm rủi ro khi chính sách tiếp nhận của một thị trường thay đổi, đồng thời góp phần nâng cao vị thế và thu nhập của lao động Việt ở nước ngoài.
Kết luận
Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy lao động Việt Nam xuất khẩu đang trẻ hóa và có trình độ học vấn tốt hơn, tuy nhiên công việc chủ yếu vẫn thuộc nhóm kỹ năng thấp và trung bình. Thu nhập chênh lệch rõ theo trình độ nghề nghiệp, nhấn mạnh vai trò của đào tạo nghề và kỹ năng. Việc đa dạng hóa thị trường tiếp nhận cũng là hướng đi cần thiết để bảo đảm quyền lợi và cơ hội cho người lao động Việt Nam ở nước ngoài.
Hình ảnh từ bài viết
Lao động thi sát hạch tiếng Hàn để lấy suất đi làm việc theo Chương trình EPS năm 2023. Ảnh: Ngọc Thành
Người Việt đi làm việc nước ngoài ngày càng trẻ và có trình độ cao hơn