Nợ công EU tăng vọt, có thể chạm mốc một nghìn tỷ euro năm tới
Nợ chung của Liên minh châu Âu đã tăng nhanh trong những năm gần đây, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19. Liệu mức nợ này có ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế và đời sống người dân trong khối? Cùng tìm hiểu chi tiết về tình hình nợ công EU và các yếu tố tác động.
Bối cảnh
Liên minh châu Âu (EU) là một liên kết chính trị và kinh tế gồm 27 quốc gia thành viên, trong đó có Cộng hòa Séc, Đức, Pháp, Ba Lan và Slovakia. EU có ngân sách chung để thực hiện các chính sách và chương trình phát triển khu vực. Nợ công chung của EU phản ánh tổng số tiền vay mượn của các cơ quan EU để tài trợ cho các dự án và hỗ trợ kinh tế.
Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và các thách thức kinh tế toàn cầu, EU đã triển khai nhiều chương trình kích thích kinh tế nhằm giúp các quốc gia thành viên phục hồi. Điều này dẫn đến việc tăng mạnh nợ công chung của khối.
Diễn biến chính
Đến cuối năm 2025, nợ chung của EU đã tăng lên mức 739 tỷ euro (tương đương khoảng 18 nghìn tỷ CZK). Đây là mức tăng đáng kể so với năm 2020, khi nợ chỉ ở mức 93 tỷ euro, và năm 2022 là 348 tỷ euro.
Đáng chú ý, nợ của EU hiện cao gấp hơn bốn lần so với tổng nợ của các cơ quan chính phủ Séc, bao gồm nhà nước, các thành phố và vùng, với tổng nợ khoảng 3,8 nghìn tỷ CZK. Đồng thời, nợ EU cũng chiếm khoảng một phần tư nợ công của Ý, quốc gia có mức nợ công lớn trong EU.
Nguyên nhân chính khiến nợ tăng nhanh là chương trình NextGenerationEU, một sáng kiến của Ủy ban châu Âu nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19 trong giai đoạn 2020-2022. Chương trình này cung cấp các khoản trợ cấp và vay ưu đãi cho các quốc gia thành viên, được tài trợ bằng cách Ủy ban châu Âu vay tiền trên thị trường tài chính.
Bên cạnh đó, chương trình SAFE hỗ trợ đầu tư trong lĩnh vực quốc phòng cũng góp phần làm tăng nợ, với khả năng vay lên tới 150 tỷ euro.
EU cũng đã dành khoản hỗ trợ lớn cho Ukraine kể từ năm 2014, với tổng giá trị lên tới 170 tỷ euro. Tính đến cuối năm 2025, Ukraine mới nhận được khoảng 70 tỷ euro. EU kỳ vọng khoản vay này sẽ được trả lại thông qua các khoản bồi thường chiến tranh từ Nga.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự gia tăng nợ công của EU phản ánh nỗ lực lớn của khối trong việc duy trì ổn định kinh tế và hỗ trợ các quốc gia thành viên vượt qua khủng hoảng. Tuy nhiên, theo báo cáo của Kiểm toán châu Âu, nếu không có nguồn thu mới, ngân sách EU có thể đối mặt với thâm hụt lớn trong tương lai.
Đáng chú ý, trong bối cảnh này, một nhóm sáu quốc gia giàu có, đứng đầu là Đức, đề xuất giảm ngân sách EU giai đoạn 2028-2034 hàng trăm tỷ euro, đồng thời tăng chi cho quốc phòng và đổi mới công nghệ. Họ cũng muốn cắt giảm chi cho nông nghiệp và hỗ trợ các vùng nghèo hơn. Tuy nhiên, đa số các quốc gia, trong đó có Cộng hòa Séc, phản đối đề xuất này, cho rằng cần duy trì các khoản hỗ trợ để đảm bảo sự phát triển cân bằng trong toàn khối.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, sự biến động ngân sách EU có thể ảnh hưởng đến các chính sách hỗ trợ kinh tế, việc làm và đầu tư trong khu vực. Các chương trình vay và trợ cấp như NextGenerationEU có thể tạo ra cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp nhỏ và ngành dịch vụ, trong khi việc tăng nợ cũng đặt ra thách thức về chính sách tài chính trong tương lai.
Kết luận
Nợ công chung của EU đã tăng nhanh và dự kiến có thể đạt mức một nghìn tỷ euro trong năm tới, chủ yếu do các chương trình hỗ trợ phục hồi kinh tế và giúp đỡ Ukraine. Điều này đặt ra áp lực lớn cho ngân sách EU và đòi hỏi các quốc gia thành viên phải cân nhắc kỹ lưỡng về chi tiêu và nguồn thu trong những năm tới.
Nợ công EU tăng vọt, có thể chạm mốc một nghìn tỷ euro năm tới