Phân tích thu ngân sách: Nhà nước thu bao nhiêu từ mỗi 1.000 Kč thuế và bảo hiểm xã hội?

2026-09-21

Phân tích thu ngân sách: Nhà nước thu bao nhiêu từ mỗi 1.000 Kč thuế và bảo hiểm xã hội?

Mỗi 1.000 Kč thu nhập tại Cộng hòa Séc, nhà nước thu về bao nhiêu tiền từ các loại thuế và bảo hiểm xã hội? Đây là câu hỏi được nhiều người lao động và doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và thuế má ngày càng tăng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ cấu thu ngân sách và ý nghĩa của từng khoản thu đối với nền kinh tế cũng như đời sống người dân.

Kolik stát získá z každé vybrané tisícovky: 422 korun ze sociálního pojištění, 205 korun z DPH

Bối cảnh

Cộng hòa Séc là một trong những quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu (EU) với hệ thống thuế và bảo hiểm xã hội khá phức tạp. Thu ngân sách nhà nước chủ yếu dựa vào các khoản thuế như thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng (DPH) và các loại bảo hiểm xã hội bắt buộc. Những khoản thu này không chỉ đảm bảo nguồn tài chính cho các dịch vụ công như y tế, giáo dục, an sinh xã hội mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt và hoạt động kinh doanh của người dân, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc.

Hiểu rõ cơ cấu thu ngân sách giúp người lao động và doanh nghiệp có cái nhìn chính xác hơn về gánh nặng thuế, từ đó chủ động trong kế hoạch tài chính cá nhân và kinh doanh.

Diễn biến chính

Theo số liệu mới nhất, từ mỗi 1.000 Kč thu nhập, nhà nước thu được:

422 Kč từ bảo hiểm xã hội, tương đương tổng cộng 923,4 tỷ Kč. Trong đó, 370 Kč là bảo hiểm hưu trí, 52 Kč là bảo hiểm ốm đau và các khoản đóng góp cho chính sách việc làm.
205 Kč từ thuế giá trị gia tăng (DPH), tổng cộng 448,7 tỷ Kč.
103 Kč từ thuế thu nhập doanh nghiệp, tương đương 226,6 tỷ Kč.
99 Kč từ thuế thu nhập cá nhân, tổng cộng 216,2 tỷ Kč, trong đó phần lớn là thuế trên tiền lương (81 Kč).
80 Kč từ thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế năng lượng, tổng cộng 174,5 tỷ Kč.
15 Kč từ các loại thuế khác như thuế cờ bạc, phí và các khoản thu nhỏ khác, tổng cộng 33,2 tỷ Kč.

Như vậy, hơn 40% tổng thu ngân sách đến từ việc đánh thuế lao động, bao gồm bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân. Nếu tính thêm bảo hiểm y tế (không nằm trong ngân sách nhà nước), tỷ lệ này còn cao hơn 50%.

Phân tích & Ý nghĩa

Nhà kinh tế Petr Vilím từ PAQ Research nhận định rằng mức đánh thuế lao động ở Séc không khác biệt nhiều so với các nước như Ba Lan hay Slovenia. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở việc phân bổ gánh nặng thuế:

Người lao động có thu nhập thấp chịu mức thuế cao hơn.
Người làm nghề tự do (OSVČ) với thu nhập cao và chi phí thực tế thấp lại chịu thuế thấp hơn, đặc biệt là trong các ngành nghề văn phòng.

Những thay đổi thuế gần đây không giải quyết triệt để sự chênh lệch này. Việc tái áp dụng các khoản giảm thuế chủ yếu giúp người có thu nhập khá cao, trong khi việc giảm mức đóng tối thiểu cho OSVČ hỗ trợ cả nhóm thu nhập thấp lẫn cao.

Về thuế tiêu dùng, khoảng 25% thu ngân sách đến từ thuế tiêu dùng, trong đó thuế giá trị gia tăng (DPH) đóng vai trò quan trọng. Theo Vilím, mức thuế tiêu dùng của Séc còn thấp so với các nước tương đồng. Việc tái áp dụng hệ thống ghi nhận doanh thu điện tử (EET) giúp tăng thu DPH. Ngoài ra, việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với rượu và bia cũng được đề xuất nhằm tăng nguồn thu ngân sách và giảm chi phí y tế do tiêu thụ rượu bia quá mức.

Thuế tài sản đóng vai trò rất nhỏ trong hệ thống thuế của Séc, với thuế bất động sản chủ yếu thuộc về ngân sách địa phương chứ không vào ngân sách nhà nước. Tỷ lệ thuế tài sản chỉ chiếm khoảng 1% tổng thu ngân sách, thấp hơn nhiều so với mức trung bình châu Âu.

Nhà kinh tế Jakub Komárek cho biết xu hướng thu ngân sách năm 2027 sẽ tiếp tục duy trì các đặc điểm hiện tại, với sự giảm dần vai trò của thuế tiêu thụ đặc biệt và tăng cường đánh thuế lao động. Tuy nhiên, các mức thuế hiện hành chưa được điều chỉnh theo lạm phát, khiến thu ngân sách không phản ánh đúng sự thay đổi giá cả trong nền kinh tế.

Đáng chú ý, người lao động Ukraine đến Séc sau chiến tranh đóng góp tích cực vào ngân sách và hệ thống bảo hiểm xã hội, giúp giảm bớt áp lực tài chính công.

Kết luận

Cơ cấu thu ngân sách nhà nước Séc cho thấy phần lớn nguồn thu đến từ bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào thuế lao động. Thuế tiêu dùng và thuế doanh nghiệp cũng đóng góp quan trọng, trong khi thuế tài sản vẫn còn rất hạn chế. Những phân tích này giúp người lao động và doanh nghiệp, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc, hiểu rõ hơn về gánh nặng thuế và tác động của nó đến cuộc sống hàng ngày cũng như hoạt động kinh doanh.