Phó thủ tướng Phạm Gia Túc: Nông sản Việt cần tìm đầu ra trước khi sản xuất

2026-09-25

Phó thủ tướng Phạm Gia Túc: Nông sản Việt cần tìm đầu ra trước khi sản xuất

Ngành nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới cách tổ chức sản xuất và xuất khẩu. Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đặt câu hỏi: liệu chúng ta có đang sản xuất trước rồi mới tìm thị trường, hay đã nghiên cứu thị trường kỹ càng để tổ chức sản xuất phù hợp? Đây là bước chuyển quan trọng để nâng cao giá trị và bền vững cho ngành nông sản Việt.

Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại cuộc họp, ngày 25/9. Ảnh: VGP

Bối cảnh

Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới, đặc biệt với các mặt hàng như cà phê, gạo, cao su, thủy sản. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm xuất khẩu vẫn là nguyên liệu thô hoặc chế biến sơ khai, dẫn đến giá trị gia tăng thấp và dễ bị tổn thương khi thị trường biến động. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người nông dân và sự phát triển bền vững của ngành.

Phó thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh, thay vì sản xuất rồi mới tìm thị trường, ngành nông nghiệp cần nghiên cứu kỹ thị trường xuất khẩu trước để từ đó quy hoạch vùng nguyên liệu, kiểm soát giống cây trồng và các đầu vào sản xuất một cách hiệu quả hơn. Đây là bước đi nhằm tăng cường liên kết chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt.

Diễn biến chính

Tại cuộc làm việc với các hiệp hội và doanh nghiệp ngày 25 tháng 9, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc đã đưa ra nhiều chỉ đạo quan trọng:

Phải tổ chức lại sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu tập trung và tăng cường liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị.
Ngành nông nghiệp cần đánh giá mức độ phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu ở một số ngành hàng để chủ động hơn trong nguồn cung nội địa.
Đổi mới tư duy từ việc sản xuất rồi tìm thị trường sang nghiên cứu thị trường trước để tổ chức sản xuất phù hợp.

Các doanh nghiệp cũng phản ánh nhiều khó khăn như thủ tục hoàn thuế chậm trễ, chính sách tín dụng chưa phù hợp với đặc thù mùa vụ, vùng nguyên liệu chưa ổn định và khó khăn trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết quy định về hoàn thuế VAT sẽ được áp dụng thống nhất trên toàn quốc nhằm hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp.

Về thị trường, các hiệp hội đề nghị tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường mới và giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường lớn truyền thống. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng cho biết xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã được lồng ghép trong hoạt động ngoại giao kinh tế, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp chủ động đặt hàng cụ thể để các cơ quan đại diện phối hợp hỗ trợ.

Thứ trưởng Công Thương Phan Thị Thắng lưu ý doanh nghiệp cần giữ vững chất lượng, nguồn gốc và uy tín hàng hóa, đồng thời tăng cường liên kết để tránh cạnh tranh không lành mạnh làm giảm giá trị ngành hàng.

Trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt hơn 56 tỷ USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ, với xuất siêu gần 17 tỷ USD. Tuy nhiên, sự tăng trưởng không đồng đều giữa các mặt hàng, ví dụ cà phê tăng về lượng nhưng giảm về giá trị do giá xuất khẩu bình quân giảm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự báo kim ngạch xuất khẩu có thể đạt hoặc vượt mục tiêu 74,2 tỷ USD, trong đó nhóm gỗ, thủy sản và rau quả được kỳ vọng tăng trưởng tốt để bù đắp cho các mặt hàng giảm giá trị.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh cần thay đổi cách tiếp cận thị trường, từ mục tiêu "mở cửa" sang "vào được và giữ được" thị trường, đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu về sản xuất, chế biến, logistics và thị trường để nâng cao khả năng dự báo và điều hành.

Phân tích & Ý nghĩa

Yêu cầu của Phó thủ tướng Phạm Gia Túc phản ánh một bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp Việt Nam. Việc nghiên cứu thị trường trước khi sản xuất giúp ngành tránh được tình trạng dư thừa, giảm thiểu rủi ro khi xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm. Đây cũng là cách để xây dựng thương hiệu quốc gia, giúp nông sản Việt không chỉ là nguyên liệu thô mà còn là sản phẩm chế biến sâu, có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và châu Âu, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến ngành kinh doanh thực phẩm, nhà hàng, siêu thị Việt, cũng như các doanh nghiệp nhập khẩu nông sản từ Việt Nam. Việc nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm sẽ mở ra cơ hội phát triển kinh doanh và tăng cường kết nối thị trường giữa Việt Nam và các nước châu Âu.

Kết luận

Phó thủ tướng Phạm Gia Túc đã chỉ rõ ngành nông nghiệp Việt Nam cần thay đổi tư duy sản xuất và xuất khẩu, tập trung nghiên cứu thị trường trước khi tổ chức sản xuất, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu để nâng cao giá trị gia tăng. Đây là hướng đi cần thiết để ngành nông sản Việt phát triển bền vững, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội hơn cho người sản xuất và doanh nghiệp trong nước cũng như cộng đồng người Việt ở nước ngoài.