Séc cần tiếp nhận hàng chục nghìn người nhập cư mỗi năm để duy trì kinh tế
Dân số Séc đang già hóa nhanh chóng, trong khi tỷ lệ sinh lại giảm xuống mức thấp kỷ lục. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng duy trì lực lượng lao động và hệ thống hưu trí trong tương lai. Liệu Séc có thể tự mình giải quyết bài toán này hay phải dựa vào nguồn lao động nhập cư?
Bối cảnh
Dân số già hóa là một thách thức lớn không chỉ với Séc mà còn với nhiều quốc gia châu Âu khác. Theo đó, tỷ lệ người trên 65 tuổi tại Séc hiện chiếm khoảng 20,8% dân số và dự kiến sẽ tăng lên gần 31% vào năm 2075. Nguyên nhân chính là do sự kết hợp giữa việc sinh ít trẻ em và tuổi thọ trung bình ngày càng cao. Năm 2025, số trẻ sơ sinh tại Séc chỉ đạt 77,6 nghìn trẻ, mức thấp nhất kể từ năm 1785 khi số liệu bắt đầu được ghi nhận.
Để đối phó với tình trạng này, chính phủ Séc đã áp dụng chính sách tăng tuổi nghỉ hưu, một biện pháp nhằm giảm áp lực lên hệ thống hưu trí. Luật hiện hành dự kiến sẽ nâng tuổi nghỉ hưu lên 67 tuổi đối với những người sinh vào cuối thập niên 1980, với mức tăng khoảng một tháng mỗi năm sau năm 2030.
Diễn biến chính
Phân tích của chuyên gia nhân khẩu học Tomáš Fiala từ Trường Kinh tế cao cấp (Vysoká škola ekonomická) cho thấy tỷ lệ lao động trên mỗi người cao tuổi tại Séc hiện vẫn ở mức trên 2, nhưng xu hướng này sẽ thay đổi trong tương lai gần. Nếu không có sự gia tăng đáng kể về tỷ lệ sinh hoặc nguồn lao động mới, tỷ lệ này sẽ giảm mạnh, gây áp lực lớn lên nền kinh tế và hệ thống an sinh xã hội.
Điều đáng chú ý là tỷ lệ sinh hiện chỉ đạt 1,28 trẻ trên một phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức thay thế dân số là khoảng 2,1 trẻ. Ngay cả khi tỷ lệ này tăng lên 1,6 trẻ vào năm 2050, theo dự báo của ông Fiala, thì vẫn không đủ để duy trì số lượng lao động cần thiết nếu không có người nhập cư.
Theo tính toán, Séc sẽ cần tiếp nhận thêm khoảng 49 nghìn người nhập cư mỗi năm từ nay đến năm 2050 để bù đắp sự thiếu hụt lao động do dân số già hóa và tỷ lệ sinh thấp. Đây là con số chênh lệch giữa số người nhập cư và số người di cư ra nước ngoài, phản ánh nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc dân số già hóa và tỷ lệ sinh thấp không chỉ ảnh hưởng đến hệ thống hưu trí mà còn làm giảm nguồn lao động trong các ngành công nghiệp, xây dựng, vận tải và y tế. Đây là những lĩnh vực vốn đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng tại Séc. Người lao động nước ngoài đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt áp lực này.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, điều này có thể đồng nghĩa với việc nhu cầu lao động trong các ngành dịch vụ, kinh doanh nhỏ và các lĩnh vực khác sẽ tiếp tục duy trì hoặc tăng lên. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng sự gia tăng người nhập cư sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn về chính sách quản lý cư trú, cấp giấy phép lao động và hỗ trợ hội nhập xã hội.
Kết luận
Dân số già hóa và tỷ lệ sinh thấp đang tạo ra thách thức lớn cho nền kinh tế và hệ thống an sinh xã hội của Séc. Phân tích cho thấy nước này sẽ không thể duy trì được lực lượng lao động cần thiết nếu không tiếp nhận hàng chục nghìn người nhập cư mỗi năm. Đây là một thực tế quan trọng mà các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng người Việt tại Séc cần lưu ý trong kế hoạch phát triển và hội nhập lâu dài.
Séc cần tiếp nhận hàng chục nghìn người nhập cư mỗi năm để duy trì kinh tế