Số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng hơn 2,4 lần trong 5 năm: Ung thư phổi và gan nguy hiểm nhất
Báo cáo mới đây của Cục Thống kê phối hợp cùng Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng toàn cầu đã công bố thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025. Điều đáng chú ý là số ca tử vong do ung thư tăng nhanh, đặt ra thách thức lớn cho hệ thống y tế và cộng đồng.
Bối cảnh
Ung thư là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới và cũng đang gia tăng tại Việt Nam. Báo cáo được xây dựng dựa trên dữ liệu đăng ký khai tử và thống kê nguyên nhân tử vong, nhằm cung cấp cái nhìn tổng thể về gánh nặng bệnh tật trong xã hội. Theo đó, bệnh tật chiếm tới 64,5% tổng số ca tử vong, trong đó ung thư là một phần quan trọng.
Bên cạnh đó, các nguyên nhân tử vong khác gồm suy yếu do tuổi già, tử vong không xác định nguyên nhân và các biến cố bên ngoài như tai nạn cũng được ghi nhận. Việc xác định chính xác nguyên nhân tử vong là nền tảng để hoạch định chính sách y tế hiệu quả.
Diễn biến chính
Báo cáo cho thấy trong giai đoạn 2021-2025, số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng nhanh, từ hơn 19.000 trường hợp năm 2021 lên dự kiến 46.800 trường hợp năm 2025, tương đương tăng hơn 2,4 lần. Tỷ lệ tử vong do ung thư trong tổng số ca tử vong do bệnh tật cũng tăng từ 5% lên 15,2%.
Đáng chú ý, bốn loại ung thư phổ biến nhất gây tử vong gồm ung thư phổi, ung thư gan, ung thư dạ dày và ung thư đại tràng chiếm hơn một nửa tổng số ca tử vong do ung thư. Trong đó, ung thư phổi là nguyên nhân hàng đầu, chiếm trung bình 22% số ca tử vong do ung thư, tăng từ 18% năm 2021 lên 24,9% năm 2025. Ung thư gan đứng thứ hai với tỷ lệ trung bình 17,4%, cũng tăng theo thời gian.
- Ung thư dạ dày và đại tràng có tỷ lệ tử vong thấp hơn nhưng đều có xu hướng tăng, lần lượt từ 4,7% lên 6,4% và 3,5% lên 6,6%.
- Các loại ung thư khác chiếm 49,4% tổng số ca tử vong do ung thư, nhưng tỷ trọng giảm từ 57,8% năm 2021 xuống còn 43,4% năm 2025 do sự tăng lên của các loại ung thư phổ biến.
Báo cáo cũng chỉ ra sự chênh lệch giới tính trong tỷ lệ tử vong do ung thư. Nam giới chiếm khoảng hai phần ba số ca tử vong, với các loại ung thư phổi, gan, dạ dày và đại tràng chiếm 55,5% tổng số ca tử vong do ung thư ở nam. Ở nữ giới, ngoài các loại ung thư trên, ung thư hệ sinh sản cũng là gánh nặng lớn, chiếm 13,6% tổng số ca tử vong do ung thư nữ giới.
Về độ tuổi, tỷ lệ tử vong do ung thư tăng nhanh từ nhóm tuổi 40 trở lên, cao nhất ở nhóm 60-69 tuổi. Đáng chú ý, số ca tử vong do ung thư ở nhóm dưới 20 tuổi cũng tăng hơn 1,7 lần trong 5 năm, từ 364 trường hợp năm 2021 lên 648 trường hợp năm 2025.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự gia tăng nhanh chóng số ca tử vong do ung thư phản ánh nhiều yếu tố, trong đó có sự cải thiện trong công tác ghi nhận và xác định nguyên nhân tử vong. Tuy nhiên, tỷ trọng tử vong do ung thư tăng lên rõ rệt cho thấy đây là gánh nặng bệnh tật ngày càng nghiêm trọng tại Việt Nam.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường công tác phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị ung thư. Đặc biệt, các loại ung thư phổi và gan với tỷ lệ tử vong cao cần được chú trọng hơn trong các chương trình y tế công cộng. Ngoài ra, sự khác biệt về giới và độ tuổi cũng cho thấy cần có các chiến lược chăm sóc sức khỏe phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Kết luận
Báo cáo về nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025 đã chỉ rõ sự gia tăng đáng kể số ca tử vong do ung thư, đặc biệt là ung thư phổi và gan. Đây là thách thức lớn đối với hệ thống y tế và cộng đồng, đòi hỏi sự quan tâm sâu sắc trong phòng ngừa, phát hiện và điều trị để giảm thiểu gánh nặng bệnh tật trong tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Ung thư phổi diễn biến âm thầm, dễ nhầm lẫn với bệnh hô hấp thông thường - Ảnh minh họa: NGUYỄN HIỀN
Thống kê tỉ lệ tử vong do ung thư giai đoạn 2021-2025 - Ảnh: Chụp từ báo cáo
Thống kê tỉ lệ tử vong do ung thư phổi chiếm tỉ lệ cao nhất - Ảnh: Chụp từ báo cáo
Số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng hơn 2,4 lần sau 5 năm: Loại ung thư nào đứng đầu? - Ảnh 4.
Số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng hơn 2,4 lần sau 5 năm: Loại ung thư nào đứng đầu? - Ảnh 5.
Số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng hơn 2,4 lần trong 5 năm: Ung thư phổi và gan nguy hiểm nhất