Tàu chở dầu Nga bí ẩn cập bến Mỹ giữa lệnh trừng phạt quốc tế
Liệu một chiếc tàu chở dầu Nga có thể vượt qua các lệnh trừng phạt quốc tế để cập bến Mỹ? Tàu Leruo, thuộc sở hữu của một công ty Hong Kong và treo cờ Sierra Leone, đang trên hành trình dài gần 7.800 km từ Saint Petersburg đến bờ biển Mỹ, bất chấp các biện pháp cấm vận nghiêm ngặt. Sự kiện này đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả của các biện pháp trừng phạt và tác động của nó đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Bối cảnh
Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài, các nước phương Tây, đặc biệt là nhóm G7, đã áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm hạn chế nguồn thu từ dầu khí của Nga. Mỹ cấm nhập khẩu dầu và các sản phẩm dầu mỏ từ Nga từ tháng 3 năm 2022, ngay sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine. Đến tháng 2 năm 2023, Washington cùng các đồng minh tiếp tục áp đặt trần giá xuất khẩu dầu Nga để giảm nguồn thu cho Kremlin mà không làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, việc thực thi các biện pháp này gặp nhiều khó khăn do các hoạt động vận chuyển dầu mỏ phức tạp, trong đó có việc tắt thiết bị định vị, chuyển tải dầu trên biển và sử dụng các tàu mang cờ nước thứ ba, như trường hợp tàu Leruo. Những hành vi này được xem là "thực hành rủi ro cao" và đã bị các cơ quan châu Âu áp đặt lệnh trừng phạt từ năm 2025.
Diễn biến chính
Tàu chở dầu Leruo, thuộc sở hữu của một công ty Hong Kong và treo cờ Sierra Leone, đã khởi hành từ Saint Petersburg ngày 17 tháng 10, bắt đầu hành trình dài khoảng 4.200 hải lý (tương đương gần 7.778 km) đến bờ biển Mỹ. Theo dữ liệu từ MarineTraffic, một nền tảng theo dõi tàu thuyền quốc tế, tàu dự kiến cập bến vào ngày 11 tháng 11.
Đáng chú ý, tàu Leruo nằm trong danh sách bị áp đặt lệnh trừng phạt của Anh, Liên minh châu Âu và Canada do vận chuyển hàng hóa Nga và sử dụng các phương thức vận chuyển "rủi ro cao" như tắt thiết bị định vị và chuyển tải dầu trên biển nhằm né tránh các quy định về trần giá dầu Nga.
Trước đó, Mỹ đã cấm nhập khẩu dầu Nga và các sản phẩm dầu mỏ từ tháng 3 năm 2022, nhưng giá nhiên liệu tại Mỹ vẫn tăng mạnh do nhiều yếu tố, trong đó có căng thẳng với Iran và tác động của chiến sự tại Ukraine. Giá dầu diesel tại các trạm xăng Mỹ hiện trung bình là 6,34 USD mỗi gallon, tăng đáng kể so với mức 3,66 USD cùng kỳ năm trước.
Ngày 7 tháng 11, một tàu chở dầu khác mang tên Agioi Fanendes, thuộc sở hữu của một công ty Hy Lạp, sẽ cập cảng New York với khoảng 40.000 tấn dầu Nga, đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2023 có lô hàng dầu Nga cập bến Mỹ. Tiếp theo đó, tàu chở dầu Nga Talisman và tàu Leruo dự kiến cũng sẽ đến bờ biển phía Đông nước Mỹ trong những ngày sau.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự kiện một số tàu chở dầu Nga, trong đó có tàu Leruo thuộc nhóm "bóng tối" (stínová flotila), tiếp tục cập bến Mỹ cho thấy những lỗ hổng trong việc thực thi các biện pháp trừng phạt quốc tế. Việc sử dụng các tàu mang cờ nước thứ ba, tắt thiết bị định vị và chuyển tải dầu trên biển là những thủ thuật giúp các bên liên quan né tránh sự giám sát, làm phức tạp nỗ lực của các nước phương Tây trong việc hạn chế nguồn thu từ dầu khí của Nga.
Đối với thị trường năng lượng toàn cầu, việc này có thể làm giảm hiệu quả của các biện pháp trừng phạt, đồng thời ảnh hưởng đến giá nhiên liệu tại các nước nhập khẩu, trong đó có Mỹ. Giá dầu diesel tăng cao khiến chi phí vận tải và sinh hoạt tăng theo, tác động gián tiếp đến nhiều ngành nghề, kể cả các cộng đồng người Việt tại Mỹ và châu Âu, nơi giá nhiên liệu ảnh hưởng đến chi phí kinh doanh và sinh hoạt hàng ngày.
Kết luận
Tàu chở dầu Leruo và các tàu tương tự đang làm nổi bật những thách thức trong việc kiểm soát dòng chảy dầu mỏ Nga trên thị trường quốc tế. Dù các biện pháp trừng phạt đã được áp dụng nghiêm ngặt, các thủ thuật vận chuyển và việc sử dụng tàu mang cờ nước thứ ba vẫn giúp duy trì nguồn cung dầu Nga đến các thị trường quan trọng. Sự kiện này đặt ra câu hỏi về hiệu quả lâu dài của các biện pháp trừng phạt và ảnh hưởng của chúng đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Tàu chở dầu Nga bí ẩn cập bến Mỹ giữa lệnh trừng phạt quốc tế