Thủ tướng Lê Minh Hưng: Giá thuốc, thiết bị y tế đang bị đẩy lên mức phi lý
Giá thuốc và thiết bị y tế tại Việt Nam đang chịu áp lực tăng cao do nhiều khâu trung gian trong chuỗi cung ứng. Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ ra thực trạng này trong phiên thảo luận tại Quốc hội ngày 21 tháng 10, đồng thời đề nghị sửa đổi luật để giảm bớt các khâu trung gian, giúp người bệnh và bệnh viện tiếp cận thuốc với giá hợp lý hơn. Vậy nguyên nhân và giải pháp cụ thể là gì?
Bối cảnh
Trong bối cảnh chi phí khám chữa bệnh ngày càng tăng, việc kiểm soát giá thuốc và thiết bị y tế trở thành vấn đề cấp thiết tại Việt Nam. Quốc hội đang xem xét dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật liên quan đến y tế và an sinh xã hội nhằm tháo gỡ những bất cập trong quản lý giá cả và cung ứng thuốc. Đây cũng là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và khả năng chi trả của người dân.
Việc giá thuốc tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến người bệnh mà còn tạo áp lực lớn cho ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế. Do đó, Chính phủ đặt mục tiêu giảm các khâu trung gian trong chuỗi cung ứng để hạ giá thành thuốc và thiết bị y tế.
Diễn biến chính
Tại phiên thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ:
- Kết quả thanh tra, kiểm tra và điều tra cho thấy nhiều bất cập trong quy định pháp luật và thực thi, khiến thuốc, thiết bị y tế phải qua nhiều khâu trung gian. Ví dụ điển hình là vụ án nâng giá thiết bị y tế tại Công ty Việt Mỹ, trong đó các đối tượng lập nhiều doanh nghiệp ở nước ngoài để mua bán qua lại, đẩy giá sản phẩm lên cao trước khi nhập khẩu vào Việt Nam, đồng thời thực hiện hành vi trốn thuế.
- Những thủ đoạn này làm giá thuốc, thiết bị y tế tăng bất hợp lý, thậm chí phi lý, khiến người bệnh phải trả chi phí cao hơn, trong khi ngân sách và quỹ bảo hiểm y tế cũng gánh thêm các khoản thanh toán.
- Nguyên nhân khác là các hãng dược nước ngoài chưa thể trực tiếp phân phối thuốc rộng rãi tại Việt Nam mà phải qua doanh nghiệp trong nước. Nhiều loại thuốc và thiết bị y tế vẫn phụ thuộc nhập khẩu, kể cả sản phẩm sản xuất trong nước cũng cần nguyên liệu từ nước ngoài.
- Thủ tướng đặt câu hỏi vì sao bệnh viện tư nhân có thể mua thuốc, thiết bị y tế với giá phù hợp, còn bệnh viện công lại gặp khó khăn, cho thấy cần xem xét nghiêm túc để tháo gỡ rào cản trong cơ chế mua sắm.
- Đề xuất nghiên cứu cơ chế đấu thầu, mua sắm tập trung với các loại thuốc phổ biến để có giá tốt hơn; riêng thuốc chuyên biệt, bệnh viện có thể đàm phán trực tiếp với nhà cung cấp dưới sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước.
- Đã giao Bộ Y tế nghiên cứu cách mua sắm của bệnh viện tư nhân và mời các hãng dược đến Việt Nam đàm phán trực tiếp nhằm giảm chi phí qua trung gian.
- Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết các quy định mới về quản lý giá thuốc và thiết bị y tế được xây dựng theo chỉ đạo của Chính phủ, tham vấn nhiều cơ quan như Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Thanh tra Chính phủ và Bộ Công an để hoàn thiện chính sách.
- Việt Nam duy trì quy định hạn chế doanh nghiệp nước ngoài trực tiếp phân phối thuốc nhằm bảo đảm an ninh dược phẩm và tránh phụ thuộc nguồn cung nước ngoài khi xảy ra biến động. Tuy nhiên, Luật Dược sửa đổi năm 2024 đã có chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư sản xuất, chuyển giao công nghệ và xây dựng nhà máy tại Việt Nam, cho phép họ được phân phối trực tiếp thuốc cho bệnh viện nếu đáp ứng điều kiện.
- Bộ Y tế sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong và ngoài nước, đồng thời quản lý chặt chẽ hoạt động cung ứng thuốc.
- Quy định cho phép công bố, kê khai giá thuốc sau sẽ được giới hạn áp dụng trong trường hợp đặc biệt, cấp bách như dịch bệnh, thuốc hiếm hoặc thuốc điều trị rắn cắn, tránh bị lợi dụng để tăng giá bất hợp lý.
- Dự luật sửa đổi, bổ sung 6 luật sẽ được Quốc hội thảo luận tại hội trường ngày 9 tháng 11 và xem xét thông qua ngày 21 tháng 11.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giá thuốc và thiết bị y tế bị đẩy lên cao do nhiều khâu trung gian không chỉ làm tăng chi phí khám chữa bệnh cho người dân mà còn gây áp lực lớn cho ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân, đặc biệt là các nhóm thu nhập thấp.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ ra rằng cơ chế mua sắm hiện nay còn nhiều rào cản, khiến bệnh viện công gặp khó khăn trong việc mua thuốc với giá hợp lý, trong khi bệnh viện tư nhân lại có thể làm tốt hơn. Việc nghiên cứu áp dụng đấu thầu tập trung cho thuốc phổ biến và cho phép đàm phán trực tiếp với thuốc chuyên biệt sẽ giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả sử dụng ngân sách.
Đồng thời, việc duy trì hạn chế doanh nghiệp nước ngoài trực tiếp phân phối thuốc nhằm bảo đảm an ninh dược phẩm là cần thiết, nhưng cũng phải có chính sách ưu đãi để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp dược trong nước, tạo nguồn cung ổn định và giảm phụ thuộc nhập khẩu.
Những thay đổi này có thể tác động đến cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu nếu họ có nhu cầu sử dụng thuốc nhập khẩu từ Việt Nam hoặc liên quan đến các sản phẩm y tế xuất khẩu. Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt Nam trong ngành dược cũng cần theo dõi sát sao để nắm bắt cơ hội và thách thức từ chính sách mới.
Kết luận
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh yêu cầu cắt giảm các khâu trung gian trong chuỗi cung ứng thuốc và thiết bị y tế nhằm đưa giá về mức hợp lý, giúp người bệnh và bệnh viện tiếp cận dịch vụ y tế với chi phí phù hợp. Dự luật sửa đổi các luật liên quan đang được Quốc hội thảo luận và dự kiến thông qua trong tháng 11, mở ra cơ hội cải thiện quản lý giá thuốc và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách y tế.
Hình ảnh từ bài viết
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại thảo luận tổ ở Quốc hội, sáng 21/10. Ảnh: Hoàng Phong
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại tổ sáng 21/10. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Giá thuốc, thiết bị y tế đang bị đẩy lên mức phi lý