Thuốc và thực phẩm chức năng giả tràn lan trên mạng, kiểm soát còn lỏng lẻo

0001-01-01

Thuốc và thực phẩm chức năng giả tràn lan trên mạng, kiểm soát còn lỏng lẻo

Thuốc giả và thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc đang len lỏi bán trên mạng với quy mô lớn, gây lo ngại về sức khỏe người tiêu dùng. Tại sao việc kiểm soát vẫn chưa theo kịp? Các cơ quan chức năng đã có những biện pháp gì để ngăn chặn tình trạng này?

Bối cảnh

Chiều ngày 8 tháng 10, tại hội nghị giao ban do Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức nhằm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ, các cơ quan chức năng đã cảnh báo về tình trạng sản xuất, kinh doanh thuốc và thực phẩm chức năng giả trên môi trường mạng. Ban Chỉ đạo 389 quốc gia là tổ chức liên ngành của Việt Nam, phối hợp giữa các bộ ngành nhằm xử lý các vấn đề về hàng giả, hàng lậu.

Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, cho biết trong thời gian qua, công an, quản lý thị trường và ngành y tế đã phối hợp phát hiện và đấu tranh nhiều chuyên án lớn liên quan đến hàng giả. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn diễn ra với quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người dân.

Diễn biến chính

Các vụ việc gần đây như sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng Hoàn tại Thanh Hóa và thực phẩm bảo vệ sức khỏe C sủi do Công an Hà Nội phát hiện đã làm dấy lên lo ngại về chất lượng và nguồn gốc thực phẩm chức năng, thuốc trên thị trường. Ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), cho biết mỗi năm hệ thống kiểm nghiệm từ trung ương đến địa phương lấy khoảng 40.000 mẫu thuốc để kiểm tra chất lượng. Tỉ lệ thuốc giả phát hiện dưới 0,5%, thuốc vi phạm chất lượng dưới 1%. Tuy nhiên, công tác kiểm nghiệm gặp nhiều khó khăn do số lượng thuốc đa dạng, nhiều loại thuốc tiên tiến đòi hỏi thiết bị hiện đại, trong khi lực lượng kiểm nghiệm còn hạn chế.

Về mỹ phẩm, cả nước có hơn 6.000 cơ sở công bố mỹ phẩm nhưng mỗi năm chỉ kiểm tra được khoảng 5-7% số cơ sở này, cho thấy sự khó khăn trong quản lý.

Đáng chú ý, các vi phạm chủ yếu liên quan đến thực phẩm chức năng được kinh doanh trên mạng, nhiều sản phẩm chưa hoàn tất hồ sơ pháp lý đã được rao bán trên các sàn thương mại điện tử. Ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết các vi phạm phổ biến là quảng cáo phóng đại công dụng, quảng cáo khi chưa được cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo theo quy định.

Sản phẩm An Cung Ngưu Hoàng Hoàn được đăng ký dưới dạng thuốc y học cổ truyền, có chứa thành phần độc dược, không phải thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Sản phẩm "Vũ Hoàng Thanh Tâm" chưa thực hiện thủ tục công bố nhưng quảng cáo công dụng phòng, trị đột quỵ, tai biến, bị yêu cầu gỡ bỏ nội dung quảng cáo vi phạm.
Sản phẩm C sủi là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nhà máy sản xuất chưa đăng ký đáp ứng tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (GMP) nhưng sản phẩm lại được tự công bố tại địa phương, đang được yêu cầu rà soát và xác định lại việc phân loại, công bố sản phẩm.

Phân tích & Ý nghĩa

Tình trạng thuốc và thực phẩm chức năng giả, kém chất lượng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn làm mất niềm tin vào thị trường. Việc kiểm soát còn nhiều khó khăn do số lượng sản phẩm đa dạng, phương pháp kiểm nghiệm phức tạp, lực lượng kiểm tra hạn chế và sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử.

Các sàn thương mại điện tử hiện là kênh phân phối lớn nhưng chưa kiểm soát chặt chẽ các sản phẩm đăng bán. Do đó, Bộ Y tế đã đề xuất siết chặt điều kiện đầu vào, yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý trước khi được phép kinh doanh trên các sàn này. Việc này giúp người tiêu dùng có thể kiểm tra, giám sát và giảm thiểu rủi ro mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng.

Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, kết nối cơ sở dữ liệu để truy xuất nguồn gốc hàng hóa, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm và trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra sai phạm nghiêm trọng.

Kết luận

Việc thuốc và thực phẩm chức năng giả tràn lan trên mạng là vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Mặc dù các cơ quan chức năng đã có nhiều biện pháp phát hiện và xử lý, nhưng do nhiều khó khăn trong kiểm nghiệm và quản lý, tình trạng này vẫn chưa được kiểm soát triệt để. Việc siết chặt quản lý trên các sàn thương mại điện tử và tăng cường ứng dụng công nghệ là hướng đi cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng.