TP.HCM cần tháo gỡ điểm nghẽn để thu hút nhân tài quốc tế
TP.HCM đang trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài với dòng vốn FDI tăng vọt. Tuy nhiên, thành phố vẫn còn nhiều rào cản trong việc thu hút và giữ chân nhân tài quốc tế, đặc biệt là các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ cao và quản trị. Vậy đâu là những điểm nghẽn cần được giải quyết để TP.HCM phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới?
Bối cảnh
Trong 9 tháng đầu năm 2026, TP.HCM ghi nhận hơn 17,2 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ năm trước và vượt xa mục tiêu cả năm. Đây là kết quả của nhiều dự án chiến lược như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, trung tâm dữ liệu AI Factory và khu đô thị Đại học Quốc tế đang được triển khai. Dòng vốn FDI chất lượng cao này kéo theo nhu cầu lớn về chuyên gia, kỹ sư và nhà quản trị trong các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và nghiên cứu phát triển (R&D).
Đây là những ngành công nghệ cao đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu và kinh nghiệm quốc tế. Tuy nhiên, nguồn cung nhân lực trong nước chưa thể đáp ứng đủ, khiến TP.HCM phải tìm kiếm nhân tài từ nước ngoài để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội.
Diễn biến chính
Một trong những vấn đề lớn mà các doanh nghiệp quốc tế gặp phải hiện nay là thời gian xử lý các thủ tục liên quan đến giấy phép lao động, visa và cư trú cho chuyên gia nước ngoài. Mặc dù quy định cho phép giải quyết hồ sơ trong vòng 10 - 20 ngày, thực tế quá trình tuyển dụng và hoàn tất thủ tục cho một vị trí quan trọng như tổng giám đốc có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm. Điều này gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp trong việc nhanh chóng đưa chuyên gia vào làm việc, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả dự án.
Những vấn đề này đã được các chuyên gia và doanh nghiệp nêu ra tại tọa đàm "TP.HCM: Bài toán thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới", do Trung tâm Truyền hình Việt Nam VTV Nam Bộ tổ chức. Tại đây, các đại biểu cùng thảo luận về các giải pháp nhằm cải thiện môi trường làm việc và sinh sống cho chuyên gia nước ngoài tại TP.HCM.
Ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, nhấn mạnh rằng các chuyên gia quốc tế không chỉ chọn công việc mà còn lựa chọn môi trường sống cho cả gia đình. Việc giữ chân nhân tài trong dài hạn đòi hỏi thành phố phải phát triển theo mô hình đô thị tích hợp, nơi chuyên gia có thể tiếp cận đồng thời nhà ở, trường học quốc tế, bệnh viện chất lượng cao, không gian văn hóa và các dịch vụ dành cho người lớn tuổi.
Ông Dương Khai Dũng, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam - Chi hội TP.HCM, cũng cho rằng mô hình đô thị tích hợp "all-in-one" là chìa khóa để giữ chân chuyên gia. Đây không chỉ là việc cung cấp căn hộ cao cấp mà còn xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ với trường học chuẩn quốc tế cho con trẻ, dịch vụ y tế chất lượng cao, tiện ích cho người lớn tuổi và không gian văn hóa cộng đồng an toàn.
Giải pháp giao thông cũng được xem là mắt xích quan trọng để nâng cao trải nghiệm sống cho chuyên gia nước ngoài. Hiện nay, mật độ xe máy cao tại TP.HCM gây trở ngại cho việc di chuyển cá nhân. Mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp mạng lưới đường sắt đô thị được kỳ vọng là lời giải dài hạn. Với mục tiêu phát triển 255 km metro đến năm 2030, sự phối hợp công - tư (PPP) sẽ giúp thành phố bứt phá hạ tầng, kết nối nhanh chóng giữa nơi ở, nơi làm việc và sân bay quốc tế.
Phân tích & Ý nghĩa
Những điểm nghẽn về thủ tục hành chính và hạ tầng đô thị không chỉ làm chậm tiến độ các dự án đầu tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút và giữ chân nhân tài quốc tế tại TP.HCM. Việc kéo dài thời gian cấp giấy phép lao động và visa khiến các doanh nghiệp phải đối mặt với rủi ro về nhân sự, đồng thời làm giảm sức cạnh tranh của thành phố so với các trung tâm kinh tế khác trong khu vực.
Mô hình đô thị tích hợp "all-in-one" không chỉ đáp ứng nhu cầu làm việc mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho chuyên gia và gia đình họ, từ đó tạo ra môi trường bền vững để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, việc phát triển giao thông công cộng hiện đại sẽ giảm áp lực giao thông, giúp chuyên gia di chuyển thuận tiện hơn, góp phần nâng cao trải nghiệm sống và làm việc tại TP.HCM.
Kết luận
TP.HCM đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm thu hút nhân tài quốc tế nhờ dòng vốn FDI tăng mạnh và các dự án chiến lược. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, thành phố cần tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính và phát triển mô hình đô thị tích hợp hiện đại, đồng bộ. Đây là những bước đi quan trọng để TP.HCM không chỉ là nơi làm việc mà còn là môi trường sống lý tưởng cho chuyên gia nước ngoài và gia đình họ.
Hình ảnh từ bài viết
Chuyên gia nhấn mạnh để thu hút nhân tài, vấn đề thu nhập thôi là chưa đủ - Ảnh: D.P.
Hạ tầng giao thông cũng là một trong những điểm nghẽn được chuyên gia chỉ ra, muốn TP.HCM cải thiện trước mục tiêu thu hút nhân tài thế giới - Ảnh: CÔNG TRIỆU
TP.HCM cần giải quyết những điểm nghẽn để thu hút nhân tài quốc tế - Ảnh 3.
TP.HCM cần tháo gỡ điểm nghẽn để thu hút nhân tài quốc tế