Bói toán trên mạng: Khi nỗi sợ bị lợi dụng để kiếm tiền
Bói toán trên mạng đang trở thành một hiện tượng đáng chú ý khi nhiều người tự xưng có khả năng dự báo tương lai, dẫn dắt người xem vào các dịch vụ giải hạn với chi phí không nhỏ. Vụ án liên quan đến Nguyễn Văn Tuấn, hay còn gọi là "Cậu Tuấn Cửa Ông", bị khởi tố vì đăng tải video bói toán gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người khác đã làm dấy lên nhiều câu hỏi về mặt trái của hoạt động này.
Bối cảnh
Bói toán, xem tử vi, dự đoán vận mệnh vốn là một phần trong tín ngưỡng và văn hóa của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, với sự phát triển của mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube, TikTok, hoạt động này đã được mở rộng và biến tướng trên không gian mạng. Người xem bói không chỉ tìm kiếm sự an ủi tinh thần mà còn dễ bị dẫn dắt bởi những lời phán đoán tiêu cực, gây hoang mang và lệ thuộc vào các dịch vụ giải hạn có tính phí cao.
Vụ việc của Nguyễn Văn Tuấn, 55 tuổi, trú tại phường Cửa Ông, Quảng Ninh, là một ví dụ điển hình cho sự biến tướng này. Ông Tuấn đã lợi dụng tâm lý bất an của người dân để đăng tải các video dự đoán tiêu cực, từ đó thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác và dẫn dắt người xem chi tiền cho các nghi lễ giải hạn với mức phí lên đến hàng chục triệu đồng.
Diễn biến chính
Theo cơ quan chức năng, Nguyễn Văn Tuấn đã đăng tải nhiều video trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube và TikTok, trong đó ông đưa ra các nhận định tiêu cực về đời tư, tình cảm của người khác, thậm chí phán đoán có người sẽ bị bắt giam hoặc gặp tai họa nghiêm trọng.
Những video này thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác, nhưng cơ quan điều tra xác định có nhiều thông tin sai sự thật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, uy tín và cuộc sống của các cá nhân liên quan. Vì vậy, ông Tuấn bị khởi tố về tội "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân".
Đại tá Nguyễn Trọng Hùng, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Quảng Ninh, cho biết ông Tuấn đã lợi dụng tâm lý thích xem bói của nhiều người để thu hút họ bằng các video tử vi ban đầu với số tiền không lớn. Tuy nhiên, sau đó, ông dựng lên kịch bản "gia đình bất hạnh, có người chết, hao tài tốn của" để buộc người xem phải chi tiền cho các nghi lễ giải hạn.
Cơ quan điều tra thu giữ tại nhà ông Tuấn 22 cuốn sổ tiết kiệm với tổng trị giá trên 31 tỉ đồng. Tại cơ quan công an, ông thừa nhận có mức phí làm lễ khác nhau tùy theo điều kiện kinh tế của khách hàng: nhà nghèo 8 triệu đồng, nhà trung bình 10 triệu đồng và nhà giàu 15 triệu đồng.
Ông Tuấn còn theo dõi hình ảnh nhà cửa, xe cộ của khách hàng trên mạng xã hội để ước đoán khả năng chi trả, cho thấy hoạt động tâm linh đã bị biến thành dịch vụ thu tiền dựa trên nỗi lo sợ của người xem.
Phân tích & Ý nghĩa
PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội và chuyên gia tâm lý học lâm sàng, giải thích rằng dù khoa học phát triển, con người vẫn phải đối mặt với nhiều bất định trong cuộc sống. Điều này khiến họ tìm đến bói toán như một cách xoa dịu nỗi lo, tìm kiếm sự an ủi và cảm giác kiểm soát tương lai.
Bói toán đôi khi được ví như "liều thuốc giảm đau" cho những bất an. Người xem có thể cảm thấy nhẹ nhõm và tự tin hơn sau khi nghe lời phán hoặc được định hướng. Tuy nhiên, sự nhẹ nhõm này chỉ mang tính nhất thời và có thể dẫn đến vòng lặp lệ thuộc, khiến người ta ngày càng mất khả năng tự quyết và suy giảm tư duy phản biện.
Đáng chú ý, người trẻ với ít kinh nghiệm sống và chịu áp lực thành công dễ bị tác động bởi những lời phán này. Việc liên tục tìm đến bói toán có thể khiến họ càng bất an hơn, dễ bị thao túng bởi những lời đe dọa về vận hạn, tai họa, từ đó dẫn đến việc chi tiền cho các dịch vụ giải hạn hoặc mua vật phẩm được quảng cáo có khả năng hóa giải điều xấu.
Luật sư Diệp Năng Bình, Đoàn luật sư TP Hà Nội, nhấn mạnh cần phân biệt giữa nhu cầu tín ngưỡng chính đáng và hành vi lợi dụng niềm tin để trục lợi, thao túng tâm lý hoặc xâm phạm quyền người khác. Điều 24 Hiến pháp năm 2013 bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, do đó việc đi xem bói, cầu an, giải hạn theo nhu cầu cá nhân không vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, theo Điều 320 Bộ luật Hình sự Việt Nam, hành nghề mê tín dị đoan có thể bị xử phạt hành chính hoặc hình sự nếu tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, với mức phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm tùy theo mức độ vi phạm. Trường hợp của "Cậu Tuấn Cửa Ông" được xử lý theo Điều 331 Bộ luật Hình sự về tội "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân".
Kết luận
Niềm tin tâm linh là lựa chọn cá nhân, nhưng không thể trở thành công cụ để gieo rắc sợ hãi, thao túng và dẫn dụ người khác chi tiền. Vụ án "Cậu Tuấn Cửa Ông" cho thấy sự biến tướng của hoạt động bói toán trên mạng, nơi nỗi sợ hãi được lợi dụng để trục lợi bất chính. Người xem cần tỉnh táo, tránh để những lời phán thiếu căn cứ chi phối cuộc sống và mất đi sự chủ động trước tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Trên không gian mạng, không khó để bắt gặp hàng loạt video về bói toán của "Cậu Tuấn Cửa Ông"
Bói toán trên mạng: Khi nỗi sợ trở thành công cụ kiếm tiền - Ảnh 2.
Bị can Nguyễn Văn Tuấn (hàng đầu, thứ 2 từ phải qua) tại thời điểm bị bắt giữ, khám xét nơi ở - Ảnh: Công an TP Quảng Ninh
Ngoài 22 cuốn sổ tiết kiệm có tổng trị giá trên 31 tỉ đồng, cơ quan công an cũng thu giữ lượng lớn tiền mặt tại nhà "Cậu Tuấn Cửa Ông" - Ảnh: Công an TP Quảng Ninh
Bói toán trên mạng: Khi nỗi sợ bị lợi dụng để kiếm tiền