Hơn 8.200 cơ sở nhà đất công dôi dư chưa được khai thác hiệu quả
Việc xử lý và khai thác tài sản nhà đất công dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính vẫn còn nhiều vướng mắc, khiến hàng nghìn cơ sở chưa được sử dụng hiệu quả. Điều này đặt ra câu hỏi về cách thức quản lý và phát huy giá trị tài sản công tại nhiều địa phương trên cả nước.
Bối cảnh
Bộ Tài chính vừa công bố báo cáo cập nhật đến ngày 9 tháng 11 năm 2026 về tình hình xử lý nhà đất công dôi dư trên toàn quốc. Đây là kết quả sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công. Tuy nhiên, vẫn còn tới 8.256 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý hoặc khai thác, chiếm gần 26% tổng số 32.285 cơ sở được xác định.
Phân bổ theo khu vực, khối bộ, cơ quan trung ương còn 992 cơ sở chưa xử lý, trong khi các địa phương chiếm áp đảo với 7.264 cơ sở, tương đương gần 88% tổng số chưa hoàn thành. Một số tỉnh như Phú Thọ, Đà Nẵng, Quảng Trị, Gia Lai, Hưng Yên và Ninh Bình dẫn đầu về số lượng nhà đất công dôi dư chưa được khai thác.
Diễn biến chính
Tiến độ xử lý nhà đất công dôi dư giữa các địa phương có sự chênh lệch lớn. Tỉnh Tuyên Quang dẫn đầu với tỷ lệ hoàn thành lên đến 98%, tiếp theo là Bắc Ninh 97,1%, Lạng Sơn 96,9% và Thái Nguyên 92%. Ngược lại, Quảng Trị mới đạt 21,7%, thấp nhất cả nước, tiếp đến là Cà Mau 39,8%, Đồng Tháp 42,4% và Đồng Nai 45,7%.
Bộ Tài chính cũng ghi nhận sáu địa phương không có chuyển biến so với kỳ báo cáo trước, gồm Cà Mau, Điện Biên, Đồng Nai, Hà Tĩnh, Hải Phòng và Khánh Hòa. Điều này cho thấy sự trì trệ trong công tác xử lý tài sản công tại một số nơi.
Tại Đà Nẵng, trong số 1.293 cơ sở nhà, đất dôi dư, chỉ có 702 cơ sở đã hoàn thành xử lý, đạt tỷ lệ 54,3%. Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã tổ chức mời thuê 79 cơ sở từ ngày 3 tháng 11, nhưng chỉ có 11 mặt bằng tìm được khách thuê, chiếm 13,9%. Trước đó, trung tâm đã giảm 5% đơn giá thuê đối với 36 cơ sở và phê duyệt đơn giá cho 48 cơ sở, tuy nhiên phần lớn vẫn chưa có người thuê.
Thành phố Đà Nẵng đang định hướng chuyển đổi nhiều trụ sở dôi dư thành trường học, cơ sở y tế, bãi đỗ xe, công viên và không gian sinh hoạt cộng đồng thay vì đưa toàn bộ ra đấu giá. Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang cho biết diện tích cây xanh bình quân đầu người tại nội thành cũ chỉ đạt 1,69 m2, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 6 m2 đến năm 2030. Việc tận dụng quỹ đất công để bổ sung hạ tầng phục vụ người dân được ưu tiên hàng đầu.
Ở Quảng Trị, tình hình còn khó khăn hơn khi nhiều trụ sở nhỏ lẻ, xuống cấp, nằm ở vị trí không thuận lợi, gây khó khăn cho việc chuyển đổi công năng hoặc đấu giá. Tỉnh mới xử lý được 144 trong tổng số 664 cơ sở, đạt 21,7%. UBND tỉnh đã yêu cầu hoàn thành xử lý toàn bộ nhà đất dôi dư trước ngày 31 tháng 12 năm 2026, đồng thời giao Sở Tài chính rà soát tiến độ và đề xuất biện pháp khắc phục.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc tồn đọng hơn 8.200 cơ sở nhà đất công dôi dư chưa được khai thác hiệu quả phản ánh nhiều thách thức trong quản lý tài sản công tại Việt Nam. Sự chênh lệch tiến độ xử lý giữa các địa phương cho thấy mức độ chủ động và năng lực quản lý còn khác biệt rõ rệt. Một số nơi đã tận dụng tốt tài sản công để phục vụ cộng đồng, trong khi nhiều nơi vẫn loay hoay với thủ tục pháp lý, phối hợp giữa các cơ quan chưa nhịp nhàng.
Đặc biệt, việc chuyển đổi công năng nhà đất công dôi dư sang các mục đích như trường học, cơ sở y tế, công viên hay bãi đỗ xe không chỉ giúp giảm lãng phí tài sản mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển đô thị bền vững và nhu cầu thực tế của các thành phố như Đà Nẵng.
Kết luận
Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy công tác xử lý nhà đất công dôi dư vẫn còn nhiều việc phải làm để phát huy tối đa giá trị tài sản công. Việc đẩy nhanh tiến độ xử lý, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và đổi mới cách tiếp cận trong chuyển đổi công năng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài sản nhà nước, đồng thời phục vụ tốt hơn nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.
Hình ảnh từ bài viết
Trụ sở UBND quận Hải Châu cũ đang được thành phố chủ trương làm công viên. Ảnh: Nguyễn Đông
Trụ sở làm việc Tỉnh ủy cũ tại số 30 Hùng Vương, phường Đông Hà, Quảng Trị, nằm trên khu đất 12.086 m2, giá trị tài sản còn lại gần 435 tỷ đồng, dự kiến sẽ cho thuê. Ảnh: Đắc Thành
Hàng loạt trụ sở liền kề trên đường quốc lộ 1, xã Hoàn Lão, Quảng Trị, đang bỏ hoang. Ảnh: Đắc Thành
Hơn 8.200 cơ sở nhà đất công dôi dư chưa được khai thác hiệu quả